اگر هستى از نسب [ ا ] ست آن نيز بىطريق و بىسبب است كه
فَإِذا نُفِخَ فِي الصُّورِ فَلا أَنْسابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَ لا يَتَساءَلُونَ
« 1 » اصل آدميان از آن آب و گل است كه و بدأ « 2 » خلق الإنسان من طين أصلش طين است و فضلش ماء مهين است كه در جهان خوارتر از آن همين است .
بيتين [ اى دل أر باز كنى ديدهء معنى بعيان . . . ]
اى دل أر باز كنى ديدهء معنى بعيان * اوّل و آخر خود نيك بدانى به بيان
اوّل ، آن آب حقيرى كه ترا نيست محل * و آخر اين خاك ذليلى كه فتادى به ميان
اگر خودپرستى از عبادت است آن درصدد تباهى و مخافت است زيراكه طاعت به توفيق است اگر توفيق نباشد هيچكس از او ناكستر نباشد كه هيچكس از ابليس مطيعتر نبود چون خود را به خودبينى ملوّث گردانيد * 287 * خاتمت كارش به اين آمد و
إِنَّ عَلَيْكَ لَعْنَتِي إِلى يَوْمِ الدِّينِ
« 3 » .
بيتين [ اى مدعى زاهد غره به طاعت خود . . . ]
اى مدعى زاهد غره به طاعت خود * گر سرّ عشق خواهى دعوى ز دل بدر كن
در نفس سرنگون شو گر ميشوى كنون شو * از آب و گل برون شو در جان و دل سفر كن « 4 »
فايده
اهل جهان چهار گروهاند بعضى دنيا دارند و آخرت نه ، و بعضى آخرت دارند و دنيا نه و بعضى نه دنيا دارند و نه آخرت بعضى هم دنيا دارند و هم آخرت قسم اوّل آن بود كه مال نه بر فكر مآل صرف كند و از حاصل مال بجز ورز [ و ] و بال حاصل نكند به مراد « 5 »
هامش
( 1 ) قرآن كريم سوره مؤمنون ( 23 ) آيه 101 .
( 2 ) بداء .
( 3 ) قرآن كريم سوره ص ( 38 ) آيه 78 .
( 4 ) كن در حاشيه نوشته شده است .
( 5 ) روى اين كلمه مركب ريخته شده است .