قرن نهم هجرى
فاطمه ،
( فقيه ، متوفى قرن 9 ه ) دختر شهيد اول ، ملقب به ستّ مشايخ . شيخ حر عاملى در كتاب أمل الامل او را چنين معرفى مىكند : الانسان الخاص و زبدة الخواص و مىفرمايد : اين زن عالم فاضل فقيه صالح و عابد بوده است و من از مشايخ مدح و ثناى او را شنيدهام ، اين بانو از ابن معيه كه استاد پدرش ، شهيد اول بوده روايت دارد . پدرش او را مدح مىكرد و به زنان مىفرمود كه به او اقتدا نمايند و در احكام به او رجوع كنند .
دهماء ،
( عالم ، اديب ، متوفى سال 837 ه ) دختر يحيى بن مرتضى يمنى ، از زنان عالم فاضل بود و از برادرش مهدى كسب علم نمود . در علم نحو و اصول و منطق و نجوم و رمل و شيمى و شعر يد طولانى داشت . برادرش مهدى كتابى بنام « الازهار » تأليف كرد و اين بانو در چهار جلد به شرح كتاب وى پرداخت و شرحى نيز براى منظومه كوفى در فقه نوشت و شرحى هم بر مختصر منتهى نگاشت . اين بانو مجموعهاى از كمالات بود و طلاب شهر تلا - از شهرهاى يمن - از او استفادهء علمى مىبردند . وى در سال 837 در دنيا را وداع گفت .
خديجه دختر حسن بن على بن عبد العزيز ،
( محدث ، عالم ، متوفى سال 841 ه ) در كتاب خيرات حسان مىنويسد : اين بانو عالم و محدث پرهيزگار و صالح و حافظ قرآن بود و تجويد را كاملا مىدانست و همواره به علم فقه مشغول بود و به آن اشتهار داشت ، از احمد بن موازينى كسب علم نموده و در سال 841 ه وفات نمود .
بلقيس ،
( فقيه ، متوفى قرن 9 ه ) دختر محمد بدر الدّين بن سراج الدّين بلقينى ( عالم ، متوفى سال 861 ه ) جدّش سراج الدّين استاد ابن حجر عسقلانى بود . به نوشته اعتماد السلطنة : « با آنكه خانواده او همه اهل علم و فضلاند ، امّا وجود اين زن اسباب افتخار و اشتهار آنها گرديده و علم و دانش و زهد و صلاح او مشهور است . . . ده سال آخر عمر خود را در راه سلوك و ايقان و طريق رياضت و عرفان طى مقامات مىنموده و او را از مشايخ طريقت شمردهاند . » وى پس از 60 سالگى در سال 861 ه در گذشت . »
حليمه اسحاقيّه ،
( عالم و محدث ، متوفى سال 861 ه ) شريفه ، حليمه اسحاقيه دختر سيد عز الدّين اسحاقى ، از خاندان سادات بنى زهره حلبيين است . اين بانو از سادات عالم ،