[ 617 ] محمّد بن حسن بسطامى
ابو الفتح محمّد بن حسن بسطامى ، از عالمان برجستهء شهر بلخ بود . وى از شاگردان ابو بكر محمّد بن على بن احمد باميانى محسوب مىشد . او رواياتى را از طريق باميانى نقل مىكرد . بسطامى در ماه رجب سال 490 ه . در بلخ جهان را بدرود گفت « 1 » .
[ 618 ] محمّد بن حسن بلخى
شرف الدين ابو عبد اللّه محمّد بن حسن بن اسحاق بن حسن بن حسين بن اسحاق بن موسى بن جعفر بن محمّد بن على بن حسين بن على بن ابى طالب عليه السّلام ، معروف به شرف الدين نعمة ، از علما و دانشمندان شيعه اماميه بلخ بود . اين مرد بزرگ در شهر بلخ قدم به جهان هستى نهاد و تحصيلات خود را در زادگاهش به پايان رسانيد . او از فقهاى بزرگ و صاحب نام شيعه بهشمار مىرفت كه براى تبليغ و ارشاد مردم به ايلاق شاديان ( شادياخ ) بلخ رفت و در اين ناحيه ساكن شد . شيخ صدوق ( ره ) او را در اين محل ديده است . هفتاد الى هشتاد مجلس امالى شيخ صدوق مربوط به اين محل است كه براى مردم و علماى اين ناحيه املا كرده است .
مرحوم شيخ صدوق رحمة اللّه عليه مىگويد : من در بلخ بر اين سيّد عالم وارد شدم و مدتى همنشين او بودم ، از خوشحالى سينهام منور شد ، او نزد من درس مىخواند و من نيز از دانش او بهرهمند مىشدم . مرحوم صدوق به احترام آن سيّد بزرگوار اين درس را مذاكره نام نهاده است . شيخ اضافه مىكند كه بين من و او دوستى برقرار شد ، من در خود احساس بزرگى مىكردم ، نه به اين دليل كه سنّ من از او بيشتر بود بلكه احساس بزرگى من به سبب اخلاق خوب و سيادت او بود . اخلاق حسنه سترى بود بر عيوب وى ، در حالىكه او عيبى نيز نداشت . او داراى چنان ايمان و وقارى بود كه كسى جرأت نمىكرد
هامش
( 1 ) - الانساب ، سمعانى ، ج 2 ، ص 65 .