آمريكايى گذراند . در تهران با سيد جمال الدّين اسدآبادى آشنا شد و تحت تأثير افكار وى قرار گرفت و در زمره آزادىخواهان درآمد . مدتى در مدارس علميه تهران و اصفهان به تدريس حكمت ، فلسفه و عرفان پرداخت . « 1 »
زمانى كه فرمان مشروطيت صادر شد ، ميرزا رضا خان در اصفهان به عضويت انجمن ولايتى انتخاب و « روزنامه انجمن » را در سال 1324 ه . ق انتشار داد ، سپس به تهران رفت و روزنامه « تياتر » را منتشر ساخت . « 2 » همزمان با انتشار اين روزنامه معاونت روزنامه « نداى وطن » را نيز به عهده داشت . « 3 » بعد از استبداد صغير ( 1286 - 1287 ه . ش ) وى از سوى مردم يزد و نائين به نمايندگى در مجلس شوراى ملى انتخاب گرديد . « 4 »
بعد از تعطيلى مجلس ميرزا رضا خان نائينى در سال 1329 ه . ق به دعوت مشير الدوله - وزير عدليه - در وزارت عدليه اشتغال يافت . در سال 1300 ه . ق به مدت پنج سال به معاونت وزارت معارف و سپس در سال 1305 ه . ق به عنوان وزير عدليه منصوب شد و بعد از يك سال به دعوت على اكبر داور رتبه يازده قضايى دادستان كل كشور ( مدعى العموم كل ) را پذيرفت ، مدتى نيز رئيس استيناف و چندى مستشار ديوان عالى تميز بود . « 5 »
از كارهاى مهم نائينى محاكمه احمد شاه قاجار بود كه به دليل احتكار گندم و فروش آن صورت گرفت . ميرزا رضا خان پس از مدتى از كار در دادگسترى كناره گرفت و اوقات خود را بيشتر به كار تحقيقاتى اختصاص داد . « 6 » وى عشق مفرطى به جمعآورى كتب خطى قديم داشت و كتابخانهاش پس از كتابخانه « حاجى حسين آقا ملك »
هامش
( 1 ) - حسن مرسلوند : زندگينامه رجال و مشاهير ايران 4 / 272 - 273 .
( 2 ) - ميرزا رضا خان نائينى : پيشين / 97 .
( 3 ) - مهدى سجادى نائينى : نائين بلده طيبه / 111 - 112 .
( 4 ) - ميرزا رضا خان نائينى : پيشين / 97 .
( 5 ) - حسن مرسلوند : پيشين 4 / 273 - 274 .
( 6 ) - ميرزا رضا خان نائينى : روزنامه تياتر / 9 .