تخطي إلى المحتوى الرئيسي

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي ) — صفحة 347

مساهمون:

ص٣٤٧
بر اين اساس ، اگر جرم جسم
A
به 3 گرم افزايش يابد درحالىكه جرم جسم
B
يك گرم باقى بماند در اين صورت نيروى وارد از
A
به
B
سه برابر نيرو در آزمايش اوّل است ، چنانچه هم
A
و هم
B
3 گرم جرم داشته باشند نيروى حاصل 9 برابر نيرو در آزمايش اوّل خواهد بود ، بنابراين : نيروى جاذبه متناسب با حاصل ضرب جرم‌هاى دو جسم است . حال اگر جرم‌هاى اوّليه به‌جاى يك سانتىمتر در فاصله 2 سانتىمترى از يكديگر قرار گيرند ، نيروى حاصل يك‌چهارم نيروى به دست آمده از آزمايش اوّل است براى فاصله 3 سانتىمترى نيرو يك نهم نيروى اوّل خواهد بود . بنابراين ، با تغيير فاصله « نيرو و به نسبت عكس مربع فاصله تغيير مىكند » ازاين‌رو ، چنين داريم :
G
را ثابت جاذبه‌اى نيوتون گويند ؛ چون ، دين است در صورتى كه گرم و گرم و سانتىمتر باشد .

سرعت و بردار

سرعت هر جسم ، ميزانى براى تغيير محل آن است ؛ براى مثال ، يك خودرو مسافت بين دونقطه به فاصلهء 500 متر را در 5 ثانيه طىّ مىكند ، پس تغيير محل خودرو 500 متر در 5 ثانيه است ، و يا سرعت آن برابر است با : بنابراين : سرعت . و يا با كاربرد علامت‌ها است . برعكس چنانچه سرعت و زمان معلوم باشند مسافت طىشده به وسيلهء معادلهء زير قابل حساب است :