مراجعه مىكنند كه مجلس شوراى ملى نيست بلكه مجلس شوراى دولتى است و متوجه نيستند كه از اين اظهارات گذشته از اينكه به مجلس و به دولت توهين مىكنند اساس كار كشور را متزلزل مىسازند و اين روش هيچوقت خوب نيست و در موقع كنونى مخصوصا خطرناك است .
صاحب ستاره مكرر صحبت از انتقاد مىكند و ليكن اگر تأمل شود در جرايد ما كمتر ديده شده است كه انتقادى به عمل آيد و غالبا جز مخالفت و هتّاكى و توهين دولت يا مجلس چيزى ديده نمىشود و حال آن كه انتقاد بايد مبنى بر تحقيق باشد كه حسن و عيب هر چيز را بگويند و دليل و برهانى بياورند تا دولت يا مجلس از نظريات استفاده كند و مقصود از انتقاد تحكيم كار دولت است نه تضعيف آن .
و بالاخره اين آقايان هيچ متوجه نيستند كه هروقت دولت حكومت نظامى اعلان مىكند از جهت آنست كه اوضاع عادى نيست و اقتضاى حكومت عادى ندارد . اگر بنا بود روزنامهجات و مردم مختار باشند كه همان حركاتى كه در زمانهاى عادى مىكنند در زمان حكومت نظامى هم بكنند ، حكومت نظامى چه ضرور مىبود ؟ معنى حكومت نظامى اينست كه يك اندازه آزادى گفتار و كردار را محدود كند ، براى اينكه امنيّت و مصالح عاليهء كشور بهتر محفوظ باشد و هر شخص داناى بىغرضى تصديق خواهد كرد كه امروزه اوضاع كشور به حال عادى نيست و به جزيى بىاحتياطى خطرات كلى ممكن است متوجه كشور و ملت شود و در مقابل اين مخاطرات ناچار دولت بنا بر مسئوليتى كه دارد بايد جلوگيرىهاى لازم را بكند و گرنه همانطور كه اعليحضرت همايونى فرمودهاند اساس حكومت ايران بايد بر دموكراسى و آزادى باشد و اتكاء دولت اعليحضرت شاهنشاهى هم بر همين اصول است .
در هر حال اين جانب خاطر مبارك اعليحضرت همايونى را مطمئن مىكنم كه دولت بر خلاف قانون كارى نكرده و حتى مىتوان گفت شايد به قدرى كه لازم بوده است در جلوگيرى از مفاسد شدت ننموده است و مقصود دولت ممانعت از انتقاد نيست و ليكن بايد ديد معنى انتقاد چيست .
شرح
( 29 ) - نظر به حساسيت تاريخى نطق سهيلى در جلسهء فوقالعادهء 18 شهريور 1320 مجلس شوراى ملى ، متن نطق در زير مىآوريم :
سخن بر سر قضايا و پيشآمدهاى اخير است كه نظر به اهميت آنها لازم است خاطر نمايندگان محترم و عموم ملت از آن آگاه باشد .
آنچه تا روز پنجشنبه ششم اين ماه واقع شده به استحضار آقايان رسيده است و به خاطر دارند روز پنجشنبه هيئت دولتى كه همان روز به مجلس شوراى ملى معرفى شد ، در ضمن برنامهء خود اطلاع داد كه دولت ايران نظر به نيّت صلح خواهانه و مصلحت كشور تصميم گرفته است كه در مقابل قواى دولتين شوروى و انگليس به قواى خود امر دهد كه از مقاومت خوددارى نمايند و نمايندگان محترم هم در ضمن رأى اعتماد به دولت اين تصميم را تصويب فرمودند . بنابراين همان روز شرح ذيل به سفارت كبراى شوروى