صديق ، عيسى [ دكتر صديق اعلم ]
عيسى صديق در سال 1273 خورشيدى در تهران متولد شد . پدرش ميرزا عبد الله شاملو ملقب به صديق التّجار از نوادگان ميرزا مهدى خان استرآبادى ، مؤلف كتابهاى « جهانگشاى نادرى » و « درّهء نادرى » ، منشى نادر شاه افشار بود .
تحصيلات ابتدايى و متوسطه را در مدارس ادب ، كماليه و دار الفنون فرا گرفت . در سال 1290 خورشيدى ، جزو اولين گروه از دانشجويان اعزامى به خارج در دورهء بعد از مشروطيت بود كه عازم فرانسه شد . در سال 1297 خورشيدى دورهء دانشسراى ورساى را به پايان رساند و از دانشگاه پاريس دانشنامهء رياضيات گرفت . پس از چندى در انگلستان ضمن مطالعه و تدريس در دانشگاه كمبريج به عنوان دستيار پروفسور ادوارد براون مستشرق و ايرانشناس معروف ، و معاشرت با دانشمندان و فلاسفهء غربى نظير برتراند راسل ، به تجربيات و آگاهيهاى بيشترى دستيافت . دوران تحصيل وى در فرانسه و انگلستان مصادف با اشغال ايران از طرف قشون بيگانه و مداخلهء مأمورين دولت روسيهء تزارى در امور مملكت شد و اين حادثه او را بر آن داشت تا اوضاع رقتبار ايران را به گوش جهانيان برساند . بنابراين به نگارش سلسلهء مقالاتى در روزنامههاى اومانيته
( LHUMANTE )
ارگان حزب سوسياليست فرانسه ، حقوق ملت ،
LE DROIT DUE PEUPLE )
، مجلهء
PAR LE MONDE
منچستر گاردين
( MANCHESTER GUARDIAN )
و تايمز
( TIMES )
چاپ انگلستان پرداخت و از اين راه و با كمك دوستانى نظير برتراند راسل و پروفسور ادوارد براون نسبت به عمليات سپاهيان بيگانه در ايران اعتراض ، و اين عمليات ستمگرانه را تقبيح كرد . مقالات مذكور آنچنان تأثيرى منفى بر حيثيت دولت روسيهء تزارى در محافل آزاديخواه اروپا نهاد كه موجب شد سفير كبير روسيه در لندن به وزير خارجهء انگليس ، سرادوارد گرى اعتراض كند و خواستار توقف انتشار چنين مقالات تحريكآميزى شود . نهايتا وزير امور خارجهء انگليس به دكتر صديق كه در آن هنگام 22 سال داشت اخطار كرد كه اينگونه فعّاليتها موجب تيرگى روابط دولت انگليس