به اروپا رفت . او دو سال در اروپا و بيشتر در وين پايتخت اتريش اقامت داشت . در اين مدت زبان فرانسه و معلومات جديد را تكميل كرد .
دهخدا در سال 1323 قمرى به ايران بازگشت و از 13 رمضان همان سال ، در دستگاه حاج امين الضرب ، با حقوق سى تومان در ماه معاون راهسازى خراسان شد .
همزمان با خيزش مشروطه طلبى در ايران ، وى نيز مانند ديگر آزادگان اين مرز و بوم ، به نهضت پيوست و در اوايل سال 1325 قمرى با ميرزا جهانگير خان شيرازى و ميرزا قاسم خان تبريزى روزنامهء سياسى - انتقادى صور اسرافيل را منتشر كرد . وى در اين روزنامه قطعاتى فكاهى تحت عنوان چرندوپرند مىنوشت كه با نام مستعار دخو امضا مىشد . سبك نگارش چرندوپرند در ادبيات فارسى بىسابقه بود و مكتبى جديد را در عالم روزنامهنگارى ايران و نثر پارسى پديد آورد . نخستين شمارهء روزنامهء صور اسرافيل روز پنجشنبه 17 ربيع الاول 1325 قمرى منتشر شد و شمارهء سى و دوم دورهء اول ، در تاريخ شنبه 20 جمادى الاولى 1326 ، يعنى سه روز قبل از به توپ بسته شدن مجلس شوراى ملّى كه مصادف است با اسارت منجر به قتل ميرزا جهانگير خان شيرازى و تحصن ميرزا على اكبر خان دهخدا به همگامى سيد حسن تقىزاده و جمعى از آزادىخواهان و روزنامهنويسان در سفارت انگليس . روزنامهء صور اسرافيل جمعا پنجبار توقيف شد . بار اول پس از چاپ شمارهء شش ( 22 جمادى الاولى 1325 ) روزنامه به مدت يك ماه منتشر نشد . علت اين توقيف ، فشار روحانيون ضد مشروطه بود و احتمالا حاج شيخ فضل الله نورى و سيد على آقا يزدى نيز در اين توقيف دستى داشتند . روزنامه براى بار دوم ، پس از چاپ شمارهء چهارده ( 10 شعبان 1325 ) توقيف شد ، تا اينكه شمارهء پانزده آن ، در تاريخ 29 رمضان 1325 مجددا چاپ و منتشر شد . اينبار روزنامه ظاهرا به حكم مجلس شوراى ملّى تعطيل شده بود .
سومين توقيف روزنامه مربوط مىشود به شمارهء نوزده ( 28 شوال 1325 ) آن روزنامه ، كه در شمارهء 20 كه در تاريخ 11 ذىالحجه نشر شده است ، علت را چنين نوشتهاند :
« . . . . به واسطهء هيجان و تعطيل عمومى بوده كه كمتر از يك ماه قاطبهء ملت را در ساحت مقدس مجلس شوراى شب و روز به خدمات لازمه مشغول داشت . علت ديگر تاراج شدن و شكستن در و پنجرهء اداره و تغيير مكان و تهيهء اسباب كار بود . . . »
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — صفحة 245
مساهمون: حسن مرسلوند
ص٢٤٥