فعلى است ، و در اين تجلَّى مقام فاعليّت حق ظاهر شود و همهء موجودات مستهلك در تجلَّى فعلى و مضمحلّ در تحت كبرياى ظهورى شود . و ادب عرفانى سالك در اين مقام آن است كه اين لطيفهء الهيه را به ياد قلب آورد و ترك تعيّنات نفسيّه را هر چه بتواند بكند و حقيقت فيض مقدّس را به قلب تذكَّر دهد و نسبت قيّوميّت حق و تقوّم خلق به حق را به باطن قلب برساند . و چون اين حقيقت در قلب سالك متمكَّن شد ، قرائت او به لسان حق واقع شود و ذاكر و مذكور خود حق گردد ، و بعضى از اسرار قدر بر قلب عارف كشف گردد و أنت كما اثنيت على نفسك ( 1 ) و اعوذ بك منك ( 2 ) به بعض مراتب براى او مكشوف شود و بعضى از اسرار صلوة را قلب عارف دريابد ، چنانچه در نظر نمودن به محل سجود ، كه تراب است و نشئهء اصليّه است ، و در خاضع نمودن رقبه و سر به زير انداختن كه لازمهء آن است ، اشاره به ذلّ و فقر امكانى و فناى تحت عزّ و سلطان كبريا است - يا ايُّهَا النّاسُ انْتُمُ الْفُقراءُ الىَ الله وَالله هُوَ الْغَنِىُّ الْحَميد 35 : 15 . ( 3 ) و اما آن كه در قرائت لفظا اشارت به مقام توحيد فعلى است ، در تفسير سوره مباركهء حمد تفصيل آن بيايد ان شاء اللَّه .