تفاسير تاريخى و قصصى بيانگر داستانهاى انبياء ( ص )
يكى ديگر از آيات توحيدى و تربيتى قرآن كريم ، داستانها و قصّههاى انبياء و پيامبران گذشته مىباشد ، كه در طىّ آيات متعدّدى الگوهاى زندگى و تربيتى را ترسيم و راه و رسم آنان را فرا راه قرار مىدهد و چون قرآن مجيد كتاب تربيتى و سازندگى است و داستانها نقش مؤثّرى در اين امر ايفاء مىنمايند . قصّههاى انبياء ، به علّت جاذبيّت و كشش خاصّى كه دارند ، مورد بيشترين علاقه و توجّه مفسّران و كاوشگران قرآنى قرار گرفته است و تاكنون دهها اثر مكتوب و مخطوط يا مطبوع از اين سرى داستانها بر جاى مانده است ، كه ما در اين بخش به تعدادى از آنها كه دسترسى داشتهايم ، اشارتى مىنماييم و يقين داريم آنچه در اينجا آمده است ، حتّى يكهزارم آنچه كه در اينباره نوشته شده است ، نمىباشد ، بلكه قطرهاى از دريا و نمونهاى از صدها كتاب داستانى و تاريخى انبياء عظام مىباشد ، كه سرگذشت آنان ، روح تعاليم آسمانى و سيره و روش آنان را در تبليغ آيين آسمانى نشان مىدهد ، كه ما با اقتباس از يكى از مجلات پژوهشى ، كه در يكقلم بيش از 405 اثر داستانى مقتبس از قرآن كريم را اعم از كتاب ، رساله ، جزوه و پاياننامه ، احصاء و معرّفى نموده است ، مىآوريم . « 1 »
و يكى ديگر از قرآنپژوهان تعداد 550 كتاب و رساله در يكى ديگر از شمارههاى آن مجله معرّفى نموده است . البتّه اين كتابها و رسالات جامع و كامل و دربرگيرندهى تمام اين پديدههاى قلمى پيرامون اين موضوع مهمّ نيست . اين كتابها و رسالات اعمّ از تلاشهاى اهل سنّت و اماميّه هر دو مىباشد ، كه با توجّه به مقتضاى اين كتاب كه در صدد ارائه آثار شيعه پيرامون قرآن مجيد مىباشد ، نگارنده تعداد 100 اثر شيعه را از آن دو گزارش با اطّلاعات ديگرى كه در اين زمينه به دست آمده بود گزينش ، و از پديدآورندگان آن دو اثر نيز پيشاپيش سپاسگزارى مىنمايد .
تنها نقيصهاى كه در معرّفى اين گزارشها پديد آمده است ، اينست كه ترتيب تاريخى كه ما در پيش داشتيم به ناچار در اين مورد بايد عدول شود تا تسهيلى در امر پژوهندگان و علاقمندان اين نوع آثار ، به وجود آمده باشد كه خواستههاى خود را در يك جا به صورت مجموعى ، مورد مطالعه قرار دهند و به جاى آن ترتيب تاريخى ، حروف تهجّى
هامش
( 1 ) مجله آيينه پژوهش ، شماره 20 ، ص 94 - 108 ، به قلم آقاى محمد على هاشمزاده .