بر اينكه تذكرهء شعرا نوشتن علاوه از اينكه اساسا مورد ندارد و بيشتر تذاكر بىثمر مانده ، بسا چند صفحه در نام و نشان يك نفر نگاشته آمده و منتهى شده است بيكى دو فرد شعر كه در خوبى و بدى آن هم نظرها مختلفست ، بعلاوه تناسبى با كتاب تاريخ هم ندارد و بهترست كه سخن را بذكر چند تن از مشاهير يزد مانند وحشى و طراز و جيحون و قضائى مقصور دارى .
پس از ملاحظهء اين تذكر و دقت در آنچه از نام و اثر شعرا جمعآورى شده بود ، تصميم بر آن گرفته شد كه خير الامور اوسطها را منظور داريم بر اينكه هركس در حالش نكتهء قابل توجهى است يا اشعارش علاقه بحادثه و امر مهمى يا نكات اخلاقى فاضلانهيى داشته باشد و بالاخره تعيّنى در وجود او باشد ، نام و نشانش بتاريخ پيوست شود تا از موضوع تاريخيّت بيرون نرفته باشيم ، و هركس عنوانش صرف اينست كه چند فرد شعر سروده است ، اگرچه بسيار خوب باشد ، ذكرش را براى تذكرهنويسان آتيه بگذاريم و چون بيشتر شعراى يزد در دورهء صفويّه عرض اندام كردهاند و كمترى در ادوار ديگر ، لذا تذكرهء ايشان را با عهد صفويه اقتران داديم » ( ص 268 - 269 ) .
كتاب مزبور بسال 1317 ه . ش . در چاپخانهء گلبهار يزد بقطع 2 / 1 17 2 / 1 27 در 433 صفحه بطبع رسيده و پريشان يزدى ( - شيخ محمد محقق ) در تاريخ آن گفته است :
خامهء آيتى بيمن يمين * كرد تاريخ يزد را تدوين
بهر تاريخ آن پريشان گفت * « آيت آيتى كتاب مبين »
- 1357 ه . ق .
آيتى در باب تراجم دقت لازم را معمول نداشته و مثلا در حرف فا از عباس فرات يزدى شاعر مشهور معاصر نام نبرده و غزل مشهورى را كه بمطلع ذيل است :
خال بكنج لب يكى ، طرهء مشكفام دو * واى به حال مرغ دل ، دانه يكى و دام دو
كه گويندهء آن ميرزا محمد على بهار دارابجردى است ، بنام امّ هانى دختر حاجى عبد الرحيم خان بيگلربيگى يزد ثبت كرده است ، ( ص 275 ) .