نسخهايست بسيار مغلوط ، از صفحهء 1 تا 49 مقدمهءايست متضمن نصح و پند ، و از ص 49 تا 60 فهرست اسامى شعرا ، و از ص 61 تا 101 تراجم ، و از 203 تا 437 رباعيات منتخب ، و در فهرست كتابخانهء ملّى ( ج 1 ص 50 ) نام كتاب را بغلط « بوستان الصنائع » ثبت كردهاند .
ترجمهء مؤلف در ذيل بستان الفضائل گذشت .
نمونهء تراجم : « خليل طالقانى از افاضل روزگار و از مشاهير عرفاى والامقدار بوده ، و خدمت بسيارى از مشايخ طبقهء عليّه نموده ، و چند كتب امثال زاد السبيل در آداب سلوك و رسالهيى در علم مناظره و متن كافيهء ابن حاجب را در كمال بلاغت فارسى منظوم نموده ، الى الحال از كاملين اين طبقه محسوب مىگردد » و ازو يك رباعى آورده است كه مذكور خواهد شد .
بهطورىكه ذكر شد تراجم اين كتاب را ارزش و اعتبارى نيست ، و كافيست كه همين يك ترجمهء نادرست را مورد بحث قرار دهيم :
شيخ خليل اللّه طالقانى استاد شيخ محمد على حزين بوده و ترجمهاش در تذكرة - المعاصرين ( طبقهء علماء نفر پنجم ) مسطورست ، و هدايت در رياض العارفين ( ص 73 ) شرح حال وى را چنين بقلم آورده و معلوم مىشود كه مأخذ هر دو يكى بوده است .
« خليل اللّه طالقانى قدس سرّه از افاضل روزگار و از عرفاى والامقدار بوده ، خدمت بسيارى از مشايخ طبقهء صوفيه را نموده ، در سنهء خمسين ( كذا ، و سنين خمسين صوابست ) در اصفهان زاويهنشين گرديد ، و سى سال بانزوا گذرانيد ، اوقات خود را تبعيض كرده سهمى را بذكر و فكر و عبادت و رياضات مشغول نموده ، و سهمى را مصروف كتابت كتب علميه ، و در نهايت حسن خط قريب بهفتاد جلد كتاب به خط خود بر طلبهء علوم وقف فرموده ، رسالهء زاد السّبيل در آداب سلوك و رساله در علم مناظر و مرايا نوشته ، و متن كافيهء ابن حاجب را در كمال بلاغت به فارسى منظوم فرموده ، غرض از كاملين بود » .
تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — صفحة 116
مساهمون: أحمد گلچين معانى
ص١١٦