حاج اسماعيل فروشانى
حاج اسماعيل فرزند عين على فروشانى از معاصرين نصرآبادى ، مؤلّف تذكرة الشّعر در شرح حال برادرش عشرتى ، ذكرى از او نموده و وى را به « قطب العارفين » ستوده است . « 1 »
اسماعيل بجلى
ابو اسحاق اسماعيل بن عمرو بن مجيح بجلى كوفى ، از محدّثان قرن سوم هجرى است .
به اصفهان آمده ، و در مدينه ( شهرستان ) ساكن گرديده ، و در آنجا به نشر احاديث اشتغال داشته است . عموم نويسندگان كتب تراجم و رجال ، وى را ستودهاند ؛ لكن برخى از آنان ، وى را ضعيف ، و عموما ثقه خواندهاند ، و دربارهء او گفتهاند كه : « اسحاق بن عمرو در اصفهان ضايع و گمنام شد ، و حقّ او در علم حديث ، شناخته نشد » . ذهبى به سيرهء غير مرضيّهء خود ، جايى كه او را ذكر مىكند ، گويد : « حديث باطلى نقل نمود » ، و سپس سند آن را ذكر مىكند كه به حضرت باقر عليه السّلام مىرسد ، از پدران بزرگوارش . وى در سال 227 مرده است . « 2 »
اسماعيل سراج
ابو الفتح اسماعيل بن فضل بن احمد بن اخشيد سراج از قاريان و محدّثان اصفهان در قرن پنجم و ششم هجرى است . وى در سال 436 يا 437 ق در اصفهان متولّد شد ، و از ابو الطيّب عبد الجبّار بن فضل ، ابو طاهر محمّد بن احمد بن محمّد بن ابراهيم ، ابو الفتح علىّ بن محمّد بن عبد الصّمد دليلى ، ابو محمّد عبد اللّه بن ابو جعفر ، ابو الفضل عبد الرّحمن بن احمد رازى و طاهر احمد بن محمود روايت نمود . قاضى ابو بكر بن حسن ، ابو محمّد بن ابى نصر خونجانى ، ابى جعفر بن حسن ، سمعانى و ابو عامر عبدوى از وى حديث نقل مىكنند . او در قرائت نيز از اساتيد بزرگ بوده ، و قرآن را به روايت شيوخ متقدّم ، قرائت مىنموده است . وفات او در شعبان 524 ق در اصفهان اتّفاق افتاد . « 3 »
هامش
( 1 ) . تذكرهء نصرآبادى ، ج 1 ، ص 480 .
( 2 ) . ذكر اخبار اصفهان ، ج 1 ، ص 208 ؛ ميزان الاعتدال ، ج 1 ، ص 111 ؛ سير اعلام النّبلاء ، ج 10 ، ص 435 ؛ تاريخ بغداد ، ج 1 ، ص 62 .
( 3 ) . التّحبير ، ج 1 ، ص 101 ؛ مرآة الجنان ، ج 3 ، ص 232 .