باقى مانده است . « 1 »
شيخ اسماعيل تاج الواعظين
( شيخ اسماعيل تاج الواعظين واعظ با اخلاص و وارسته . داراى صدايى دلنشين و آوازى گيرا بود و ازاينرو شهرت و محبوبيت زيادى در بين مردم داشت . وى در 31 مرداد 1326 ش وفات يافت و در تكيه سيد العراقين مدفون شد .
( صغير اصفهانى ماده تاريخ وفاتش را چنين گفته : قربانى دوست كرد جان اسماعيل ) « 2 »
ملّا محمّد اسماعيل خواجويى
ملّا محمّد اسماعيل بن محمّد حسين بن محمّد رضا بن علاء الدّين محمّد مازندرانى معروف به ملّا اسماعيل خواجويى . عالم فاضل و حكيم كامل محقّق مدقّق ، از اكابر فقهاء مجتهدين ، و از اعاظم حكماء و مدرّسين . اصلا از اهالى مازندران است ؛ امّا به مناسبت سكونت در محلّهء خواجوى اصفهان ، به خواجويى شهرت يافته است . از اساتيد او اطّلاعى نداريم ، خود او نيز در تأليفاتش به نام اساتيد خود اشاره نكرده است ؛ امّا از برخى منابع برمىآيد كه از شيخ حسين ماحوزى اجازه نقل روايت دارد ، و احتمال دارد از شاگردان محضر آخوند ملّا محمّد جعفر كرباسى صاحب كتاب طباشير ، و همچنين فاضل هندى ، فاضل سراب و ملّا محمّد صادق اردستانى باشد .
[ زندگانى او با فتنهء افغان مصادف بوده ، و در جريان محاصرهء اصفهان و تسلّط افغانها ، گرانى و قحطى و بيمارىها و قتل عام مردم اصفهان ، رنجها ديده ، و آزارها كشيده است .
پس از ظهور نادر ، و رفع فتنهء افاغنه ، كمر به احياى حوزهء علميّهء اصفهان بسته ، و فضلاء و اهل علم را گرد آورده ، و مجالس و محافل تدريس و بحث را رونق داده ، و به اشاعهء فقه و كلام و حكمت ، اهتمام ورزيده است .
هامش
( 1 ) . نقباء البشر ، ج 1 ، ص 155 ؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان ، ج 1 ، ص 271 .
( 2 ) . جلوه افلاكيان نوشته رحيم قاسمى ، مخطوط .