احمد نيازى اصفهانى
احمد ميرزا متخلّص به « نيازى » فرزند اسحاق بن ابو تراب خليفه سلطانى مرعشى ، عالم فاضل محدّث فقيه مرتاض . [ برخى از تذكرهها نام پدر او را سيّد مرتضى آوردهاند ] « 1 » .
مادرش دختر شاه سلطان حسين صفوى و خود ، داماد شاهتهماسب ثانى بوده ديوان اشعارى دارد ، در 1216 وفات يافته است . [ با توجّه به فوت نيازى در زمان حيات آذر بيگدلى و مادّه تاريخى كه او براى نيازى سروده ، سال 1216 غلط ، و سال 1188 ق صحيح است ] . پدرانش عموما اهل فضل و كمال بودند ، و فرزندش ميرزا سيّد على نوّاب نيز از علماء و دانشمندان است . [ آذر در اين بيت ، مادّه تاريخ فوت او را آورده است :
چون شمار سال تاريخش ز آذر خواستم * زد رقم : « مونس بود با احمد احمد در بهشت ] « 2 »
[ ديوان اشعار او در كتابخانهء آستانه حضرت معصومه ( س ) در قم وجود دارد ] « 3 » .
از اشعار او است :
به يك كرشمهء زليخاوش دل ما را * چنان ربود كه يوسف دل ما را
احمد اصفهانى
احمد بن اسحاق بن موسى بن مهران اصفهانى ، از محدّثين اصفهان در اوايل قرن چهارم هجرى است . از محمّد بن يوسف بنّا روايت نموده ، و نوادهاش حافظ ابو نعيم اصفهانى از او نقل حديث مىكند . « 4 »
هامش
( 1 ) . مجمع الفصحاء ، ج 6 ، صص 1035 - 1036 .
( 2 ) . تذكرهء آتشكدهء ، نيمهء دوم ، ص 679 - 681 .
( 3 ) . فهرست آستانهء حضرت معصومه ( س ) ، ج 2 ، ص 313 ؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان ، ج 1 ، صص 231 - 232 ؛ تذكرهء انجمن خاقان ، صص 663 - 664 و نيز رجوع كنيد به : الذّريعة ، ج 9 ، ص 1240 ؛ مكارم الآثار ، ج 1621 - 1623 ؛ الكنى و الالقاب ، ج 3 ، ص 276 ؛ ريحانة الادب ، ج 6 ، صص 274 - 275 .
( 4 ) . ذكر اخبار اصفهان ، ج 2 ، ص 221 .