محمّد گيلانى ، و دو شرح اوّل به طبع رسيده است . همچنين اين قصيده را امير محمّد على هندى تخميس نموده كه ابتداى آن اين است :
اى كه ذاتت در دو گيتى مظهر اسماستى * جوهرى دهر را چون لؤلؤ لالاستى
بشنو از انجام خود حرفى كه از مبداستى * چرخ با اين اختران نغز و خوش زيباستى
صورتى در زير دارد آنچه در بالاستى
كتب زير از تأليفات او است : 1 . اجازه به ملّا حسنعلى تسترى ، مطبوع ضمن اجازات بحار الانوار 2 . برهان الابصار 3 . منظومه در كيميا 4 . تحقيق المزلّة 5 . تخميريّه 6 . ترجمهء شذور الذّهب 7 . جواب سؤالات ملّا مظفّر حسين كاشانى ، مطبوع در كتاب منتخباتى از آثار حكماى الهى ايران 8 . حاشيهء جوك باشست 9 . رسالهء حركت ، مطبوع در كتاب منتخباتى از آثار حكماى الهى ايران 10 . رسالهء صناعيّه ، مطبوع 11 . رسالة فى ارتباط الحادث بالقديم 12 . رسالة فى حقيقة الوجود 13 . رسالة فى معقولات العشر 14 . زيبق ، مطبوع در كتاب مجموعه رسائل خطّى فارسى 15 . قصيدهء يائيّه ، مطبوع 16 . كشف اللّغات « جوك باشست » 17 . منتخب « جوك باشست » .
ميرفندرسكى كتابخانهاى ارزشمند با كتابهاى نفيس داشته كه پس از وفات ، كتابهاى آن را به كتابخانهء شاه صفى انتقال دادهاند . اين شعر از او است :
شرب مدام شد چو ميسّر مدام به * چون مى حرام گشت ، به ماه حرام به
يك بوسه از رخت ده و يك بوسه از لبت * تا هر دو را چشيده بگويم كدام به « 1 »
هامش
( 1 ) . تذكرهء نصرآبادى ، ج 1 ، صص 221 - 223 ؛ وقايع السّنين و الاعوام ، صص 514 - 515 ؛ طرائق الحقائق ، ج 3 ، صص 158 - 159 ؛ رياض العلماء ، ج 5 ، صص 499 - 502 ؛ ريحانة الادب ، ج 3 ، ص 418 و ج 4 ، صص 357 - 360 ، شرح حال ميرداماد و ميرفندرسكى ، دائرةالمعارف بزرگ اسلامى ، ج 6 ، صص 169 - 173 ؛ الرّوضة النّضره ، صص 450 - 451 ؛ منتخباتى از آثار حكماى الهى ايران ، ج 1 ، صص 85 - 88 ؛ رجال اصفهان ، دكتر كتابى ، ج 1 ، صص 289 - 292 ؛ تاريخ فلسفه در اسلام ، صص 447 - 460 ؛ روضات الجنّات ، ج 1 ، صص 242 - 246 و ج 5 ، ص 380 ؛ الكنى و الالقاب ، ج 3 ، ص 35 ؛ الذّريعة ، ج 3 ، ص 485 و ج 6 ، ص 395 و ج 18 ، صص 57 و 489 ؛ قصص العلماء ، صص 236 - 237 ؛ تذكرهء روز روشن ، صص 25 - 26 ؛ مجمع الفصحاء ، ج 4 ، صص 9 - 10 ؛ فرهنگ معين ، ج 6 ، صص 1379 - 1380 ؛ از آستارا تا استرآباد ، ج 5 ، صص 338 - 340 ؛ گنجينهء آثار تاريخى