آقا سيّد ابو الحسن اصفهانى
آقا سيّد ابو الحسن اصفهانى بن سيّد محمّد موسوى مديسهاى لنجانى بن سيّد عبد الحميد بن سيّد محمّد موسوى ، از اكابر فقهاى اماميّه و از مراجع تقليد جهان تشيّع ، عالم فاضل كامل فقيه اصولى و متكلّم محدّث جامع در سال 1284 ق در قريهء « مديسه » از توابع بلوك لنجان اصفهان متولّد ، و براى تحصيلات خود راهى اصفهان شد ، و در درس سيّد مهدى نحوى ، آخوند كاشى ، ميرزا يحيى مدرّس ، مير محمّد صادق كتابفروش و ميرزا ابو المعالى كلباسى حاضر شد . سپس براى تكميل آن به نجف اشرف عزيمت نمود . دو سال در درس ميرزاى شيرازى در سامرا شركت نمود ، و پس از وفات استاد ، نزد آخوند خراسانى ادامهء تحصيل داد ، و پس از وفات وى ، در درس ميرزا محمّد تقى شيرازى حضور يافت ، و سرانجام به اجتهاد نائل آمد ، و از آخوند خراسانى ، حاج ميرزا محمّد تقى شيرازى ، شيخ فتح اللّه شريعت اصفهانى و آقا سيّد حسن صدر اجازهء اجتهاد دريافت نمود .
موقعيّت او روز به روز تحكيم يافت ، و شهرت او از مرزهاى عراق فراتر رفت ، تا اينكه در سال 1344 ق رياست معنوى جهان تشيّع و مرجعيّت شيعيان در عراق ، ايران ، لبنان ، افغانستان ، پاكستان و هند به او اختصاص يافت .
پس از شكست عثمانىها در جنگ جهانى اوّل و اشغال عراق به دست نيروهاى انگليسى و قيموميّت انگلستان بر عراق ، آقا سيّد ابو الحسن اصفهانى براى مبارزه با اشغالگران ، با همكارى ميرزا فتح اللّه شريعت اصفهانى ، ميرزا حسين نايينى ، سيّد مصطفى كاشانى و ميرزا على شهرستانى مردم را به قيام عليه كفّار تشويق نمودند ؛ امّا با فوت سيّد مصطفى كاشانى و شريعت اصفهانى ، اين قيام سركوب شد . بار ديگر علماى عراق همچون اصفهانى ، شهرستانى و نايينى به حمايت از قيام عشاير جنوب عراق برخاستند ، و فرمانرواى انگليسى عراق ، آنان را به ايران تبعيد كرد . ولى پس از هشت ماه ، آنان به عراق بازگشتند .
او علاوه بر مرجعيّت و صدور فتوا ، صدها شاگرد دانشمند تربيت نمود ، و از لحاظ بزرگمنشى ، درايت ، زهد ، و اهتمام به امور مسلمانان ، الگويى كمنظير به شمار مىرفت . در شب 16 صفر 1349 ق طلبهاى جاهل با كارد به سيّد محمّد حسن فرزند جليل القدر او حمله