نمود . سديد الدّين محمّد طوسى ، عماد الدّين علىّ بن قطب راوندى ، قطب الدّين سعيد راوندى و ضياء الدّين فضل اللّه علوى حسنى راوندى شاگردان او هستند . « 1 »
ابن اسود - احمد
احمد بن علويهء كرانى ( يا كرمانى ) اصفهانى معروف به « ابن اسود كاتب » ، از بزرگان ، نويسندگان و دانشمندان شيعه و از مجاهرين شعراى اهل بيت عليهم السّلام است . ابو حاتم سجستانى كه خود از بزرگان شعر و ادب است ، خطاب به اهل بصره مىگويد : قسم به خدا اين شاعر اصفهانى در محكم بودن اشعار و كثرت فوائد آن بر همهء شما تفوّق يافته است .
اشارهء او به قصيدهء نونيّهء موسوم به قصيدهء الفيّه در مدح حضرت على عليه السّلام با اين مطلع است :
ما بال عينك ثره الانسان * عبرى اللحاظ سقيمة الافجان
وى از ابراهيم بن محمّد ثقفى همهء مؤلّفات او را روايت مىكند ، و محمّد بن حسن بن وليد ( م 423 ق ) و ابو عبد اللّه حسين بن محمّد بن عامر بن عمران بن ابى بكر اشعرى و محمّد احمد بن محمّد بن بشر ، احمد بن محمّد بن بشير ، جلال بن بشير رحال و ابو جعفر بن بابويه از او روايت مىكنند . در عموم كتب رجال و حديث و ادب ، نام او به عظمت و بزرگى ياد شده است . وى از اصحاب ابو على لغذه بوده ، و مدّتها در خدمت احمد بن عبد العزيز و دلف بن ابى دلف عجلى بوده ، و از ندماى آنان محسوب مىشده است .
تولّدش در سال 212 ق ، و وفاتش در حدود سال 312 ق يا 320 يا 321 ق اتّفاق افتاده است . كتب زير او است :
1 . الاعتقاد ، يا دعاء الاعتقاد 2 . الفيّه ، قصيدهاى در هزار بيت ، در مدح حضرت على عليه السّلام 3 . الرّسائل المختاره ، در ادعيه 4 . الشّيب و الخضاب .
از اشعار او است :
حكم الغناء تسمع و مدام * ما للغناء مع الحديث نظام
هامش
( 1 ) . ثقات العيون ، صص 158 - 159 ؛ الذّريعة ، ج 1 ، ص 201 ؛ تاريخ تشيّع اصفهان ، صص 281 - 282 ؛ دائرةالمعارف تشيّع ، ج 1 ، صص 300 - 301 ؛ امل الآمل ، ص 480 .