هشيم :
بر وزن زبير نام ابو معاويه هشيم بن بشير سلمى است در شمار محدّثان و مقرئان و فقيهان و صاحب كتاب السنن در فقه و كتاب التفسير و كتاب القراءات و متوفّاى 183 . « 1 »
هفّان :
بر وزن شدّاد و ابو هفان كنيت عبد اللّه ابن احمد مهزمى است و در مهزمى گذشت .
هفهاف :
بر وزن اصحاب نام هفهاف بن مهند بصرى است و در راسبى گذشت .
هكّارى :
منسوب است به هكّاريّه با تشديد كاف بر وزن صفّاريّه و آن نام ناحيتى است از نواحى موصل در جزيرهء ابن عمر مسكن اكراد هكّاريّه و از آن ناحيت و قبيله است ابو الحسن علىّ بن احمد بن يوسف معروف به شيخ الاسلام هكّارى از دانشمندان نيكونام و كسى است كه براى طلب علم رحلتها كرد و شهرها را بگرديد و مشايخ را بديد و با علماى بسيار برخورد كرد و از محضرشان استفادت نمود و به شهرش باز گشت و به نشر علم پرداخت و پارسا و نيكوكار بود و در سال 486 درگذشت .
و ضياء الدّين ابو محمّد عيسى بن محمّد بن عيسى هكّارى از امراى دولت صلاحيّه و متوفّاى 588 و شيخ عدى بن مسافر بن اسماعيل بن موسى هكّارى سرسلسلهء طايفهء عدويّه و شيخ و پير ايشان و متوفّاى 555 و قبرش مزار است و مردم به او اعتقادى نيكو دارند .
هلقام :
با قاف بر وزن پيغام به معنى ستبر ، دراز ، شير و آن نام پدر ابو محمّد مصبّح بن هلقام عجلى است و در مصبّح گذشت .
هلالى :
منسوب است به هلال بر وزن مثال نام هلال بن عامر بن صعصعة بن معاوية بن بكر بن هوازن است پدر تيرهاى در قبيلهء هوازن و از اين تيره است آدم بن عيينة بن ابى عمران هلالى كوفى در شمار محدّثان اماميّه . و ابو المثنى حميد بن ثور ابن عبد اللّه و يا حزن بن عامر هلالى در شمار شاعران مخضرم در دو دورهء جاهليّت و اسلام .
و بعضى برآنند كه حميد ازآنپس كه دين اسلام را گردن گرفت به خدمت پيغمبر شتافت و اشعارى خواند كه مطلعش اين است :
اصبح قلبى من سليمى مقصدا * ان خطأ منها و ان تعمدا
و بعضى گويند : « در ايّام خلافت عمر آن اشعار را خواند و عمر ازآنپس شاعران را نهى كرد كه به زنان تشبيب كنند و محاسن آنان را برشمرند » .
و از محاسن شعر اوست :
ارى بصرى قدرا بنى بعد صحّة * و حسبك داء ان تصحّ و تسلما
و در وصف جوجهء كبوتر گفته و از محاسن تشبيه است :
كان على اشداقه نور حنوة * إذا هو مد الجد منه ليطعما
و در وصف گرگ گفته است :
ينام باحدى مقلتيه و يتقى * باخرى المنايا فهو يقظان هاجع
و در زمان خلافت عثمان درگذشت . نيز منسوب
هامش
( 1 ) - و نيز ابو على هشيم در شمار علماى نجوم و رياضى بود . و از اوست : كتاب حركت التفاوت ( لغتنامه / دهخدا : 48 / 223 ) .