بر وزن نحو از قراى صنعاى يمن و از آن قريه است ابو عبد اللّه محمّد بن احمد بن عبد اللّه نقوى صنعانى در شمار محدّثان و نيز نقو نام قريهاى است در مصر . « 1 »
نقيب :
بر وزن نصيب به معنى سرپرست قوم و نقيب اشراف لقب كسى است كه به كار ذرّيّهء پيغمبر رسيدگى كند فقيرشان را به نوا رساند و مريضشان را به درمان و دوا و پسران و دختران بىسرپرستشان را زن و شوهر دهد و خلاصه كلّيّهء كارهاى مربوط به سادات را تعهّد كند و آن كارها را نقابت و عهدهدار چنان كارها را نقيب گويند و منصب نقابت يكى از مناصب ممتاز بود كه از طرف خلفا و امرا به اشخاص صاحب صلاحيّت واگذار مىشده است . و از نقيبان مشهور كه در تاريخ مذكور است شريف رضى است كه نقابت تمام ذرّيّهء پيغمبر را در هرجا كه باشند داشت و تا پيش از شريف رضى هيچ نقيبى به آن درجه نرسيد و پس از شريف رضى نيز كسى به آن پايه ارتقا نيافت . و در اهمّيّت آن مقام ، شريف رضى خطاب به حاسدان گفته است :
قل للعدى موتوا بغيظكم * فإنّ الغيظ مردى
و دعوا علا احرزتها * يا واد عين به طول جهدى
كم بين أيديكم و بين * النجم من نأى و بعد
ولى النقابة خال امّى * قبل ثمّ ابى و جدى
و وليتها طفلا فهل * مجد يعدد مثل مجدى
و اظن نفسى سوف تحملنى * على الامر الاشد
حثّى ارى متملكا * شرق العلى و الغرب وحدى
و من در تاريخ شريف رضى به نام « كاخ دلاويز » در باب منصب نقابت به تفصيل سخن گفتهام و اين كتاب چاپ شده خواستاران به آن رجوع كنند . « 2 »
هامش
( 1 ) - و نيز حسين بن سيّد دلدار على نقوى لكهنويى از علماى اماميّهء هندوستان است متوفّى 1260 قمرى .
از اوست : تذكرة الشيوخ و الشبان ، حاشيهء شرح تحرير اقليدس ، الباقيات الصالحات ( ريحانة الأدب : 6 / 232 ) .
و نيز ابراهيم بن محمّد تقىّ بن حسين بن دلدار على نصيرآبادى لكهنويى معروف به نقوى ملقّب به سيّد العلماء در شمار علماى اماميّه و فقهاى مشهور متوفّى 1307 قمرى . از اوست : امل الآمل ( به فارسى ) ، اليواقيت و الدرر فى احكام التماثيل و الصور ، تكملهء ينابيع الانوار ، الشمعة فى احكام الجمعة ، نور الابصار فى اخذ الثار ( اعيان الشيعة : 2 / 205 ) .
و نيز دلدار علىّ بن سيّد محمّد معين نصيرآبادى لكهنويى معروف به نقوى از اكابر فقها و علماى اماميّهء هندوستان متوفّى 1235 قمرى . از اوست : آثار الاحزان فى مصائب سيّد شباب اهل الجنان ، احياء السنّة و اماتة البدعة ، اساس الاصول ، الشهاب الثاقب ، عماد الاسلام ، منتهى الافكار ، المواعظ الحسينيّة ، رسالهء ذهبيّة ، شرح هداية ( الذريعة : 21 / 20 ) .
و نيز علىّ بن سيّد دلدار على نقوى از فقهاى اماميّه هندوستان متوفّى 1245 در كربلا . از اوست : اقامة التعازى للحسين ، التجويد ، التوضيح المجيد ، الرد على الاخبار بين المتعه ( ريحانة الأدب : 6 / 231 ) .
و نيز محمّد حسين بن سيّد بنده حسين بن سيّد محمّد نقوى لكهنويى از علماى اماميّهء هندوستان متوفّى 1325 قمرى . از اوست : حديث الحسن فى التسامح فى ادلّة السنن به زبان اردو ( ريحانة الأدب : 6 / 234 ) .
( 2 ) - و نيز نقيب لقب محمّد بن محمّد بن زيد آوى غروى در شمار علما و زهّاد قرن هفتم هجرى است ( ريحانة الأدب : 1 / 65 ) .