Skip to main content

جامع عباسى ( فارسي ) — Page 410

Contributors:

P.410
به هم مىرسد ونصف دينار را در سهام مادر كه چهار است ضرب كنند دو دينار حاصل مىآيد ونصف دينار را در سهام پدر كه پنج است ضرب كنند دو دينار ونصف مىشود طريق چهارم مستعمل ميانه دو فريضة وآن بر دو قسم است أول آنكه در تركه كسر نباشد چون دوازده دينار چه سهام هر وارثى را از فريضة بايد گرفت ودر تركه ضرب كرد آنچه حاصل شود بر أصل فريضة قسمت بايد نمود پس خارج قسمت نصيب آن وارث است مثل آنكه سه زن وپدر ومادر ودو پسر ويك دختر باشند چه فريضة ايشان بيست وچهار است منكسر مىشود نصيب أولاد بر پنج ووفق بيست وپنج را ضرب بايد كرد در أصل فريضة صد وبيست حاصل مىشود پس سهام هر يك از زوجات پنج بود آن را ضرب بايد كرد در دوازده كه أصل فريضة است شصت شد آنگاه قسمت بايد كرد بر صد وبيست نصف دينار خارج قسمت است نصيب هر يك از زوجات وسهام هر يك از پدر ومادر بيست است چون آن را در دوازده ضرب كنند دويست وچهل مىشود بعد از قسمت بر صد وبيست خارج قسمت دو دينار مىشود آن نصيب هر يك از پدر ومادر است وسهام هر پسرى بيست وشش است چون آن را در دوازده ضرب كنند وبر صد وبيست قسمت نمايند خارج قسمت دو دينار وسه وخمس دينار مىشود نصيب هر دخترى دينارى وسه عشر دينار مىشود دوم آنكه در تركه كسر باشد پس بسط بايد كرد تا از جنس كسر گردد وكسر را بر آن بيفزايند وچنانچه مذكور شد در آن عمل كنند پس در مثال مذكور هر گاه تركه دوازده دينار ونصف باشد آن را بيست وپنج بايد كرد واگر ثلث باشد سى وهفت وهمچنين هر گاه ممكن باشد به قيراط وحبات قسمت بايد كرد وبه آن عمل نمود ودينارى بيست قيراط است وقيراطى سه حبه وحبه چهار ارز وبعد از ارز اسم خاصي نيست طريق پنجم مناسخات وآن چنان است كه شخصي بميرد وقسمت ميراث أو نشده يكى از ورثه أو بميرد چه در اين صورت قسمت هر دو فريضة را از يك أصل بايد كرد وآن بر دو قسم است قسم أول آنكه وارث واستحقاق واحد باشد چون شش برادر وشش خواهر از شخصي بعد از فوت أو بماند وپيش از قسمت تركه يكى از برادران بميرد وبعد از آن يك خواهر بميرند تا آنكه يك برادر وخواهر بماند مال ميت ميان ايشان أثلاثا حصه مىشود اگر برادران وخواهران پدرى باشند وبالسويه مىبرند اگر برادران وخواهران مادرى باشند قسم دوم آنكه وارث واستحقاق