Skip to main content

جامع عباسى ( فارسي ) — Page 150

Contributors:

P.150
به شريك آزاد مىشود يا بعد از دادن أصح قول دوم است چه آزادى بعد از مالك شدن مىشود وآن بعد از دادن قيمت حصه شريك است دويم آنكه به اختيار آزاد كند پس اگر نصف أو از پدر ومادر به ميراث به دو منتقل شود سرايت در أو جارى نيست سيم آنكه حقي به أو متعلق نگردد از حقوقى كه مانع فروختن أو باشد چون وقف وتدبير چهارم آنكه أول حصه خود را آزاد كند پس اگر أول حصه شريك را آزاد كند سرايت نيست موقف سيم ملك است يعنى مالك شدن مرد يازده كس را أول پدر دويم مادر سيم جد چهارم جده پنجم فرزندان خواه ذكور وخواه أنثى ششم فرزند فرزند وهر چند پائين آيد هفتم خواهر هشتم عمه نهم خاله وهر چند بالا رود دهم دختر برادر وهر چند پائين آيد يازدهم دختر خواهر وهر چند پائين آيد چه هر گاه اينها را كسى مالك شود في الحال آزاد مىشوند ودر آزاد شدن محرمات رضاعى بر مرد خلاف است ميانه مجتهدين اشهر آنست كه آزاد مىشوند واگر نصف اينها به سبب خويشى آزاد شود آيا نصف ديگر اينها به سرايت آزاد مىشود وقيمت نصف را به صاحبش مىبايد داد أصح آنست كه اگر به اختيار مالك شود ومالدار باشد لازم است واگر بي اختيار مالك شود يا آنكه مفلس باشد لازم نيست وبر زن غير از پدر ومادر هر چند بالا روند وفرزندان هر چند پائين آيند كسى ديگر به خريدن آزاد نمىشود موقف چهارم عوارض است بدان كه هر گاه يكى از هشت امر عارض شود بنده آزاد مىشود أول آنكه غلام كور شود چه در اين صورت آزاد مىشود دوم آنكه جذام به هم رساند سيم آنكه برص به هم رساند وبعضي از مجتهدين به اين علت آزاد نمىگردانند ( 1 ) چهارم آنكه آقاى غلام بعضي از اعضاى غلام را قطع نمايد مثل آنكه گوش وبيني أو را ببرد پنجم آنكه غلام لنگ زمين گير شود ششم آنكه غلام پيش از آقاى خود در ديار كفار مسلمان شود هفتم آنكه هر گاه شخص مالدارى بميرد وميراث خوار نداشته باشد سواي ميراث خوار بنده حاكم شرع أو را از مال ميت مىخرد وآزاد مىسازد ومال أو را به أو ميدهد واگر مالكش نفروشد حاكم شرع أو را جبر مىكند بر فروختن هشتم آنكه هر گاه يكى از پدر يا مادر آزاد باشد فرزند آزاد مىشود هر گاه مولى شرط بندگى ( 2 ) فرزند نكند مطلب چهارم در بيان جهاد با كفار كردن ودر آن هفت فصل است فصل أول در ثواب جهاد بدان كه جهاد از أعظم أركان اسلام است ودر آيات قرآني مبالغه بسيار در فضيلت جهاد وترغيب بر آن وسر زنش آن كساني كه بي مانعى جهاد نكنند واقع شده وأحاديث
Footnote
( 1 ) أحوط آنست مالك در اين حال أو را آزاد نمايد چون دليل وأضحى بر انعتاق به نظر نرسيده صدر دام ظله ( 2 ) نفوز اين اين شرط خالى از اشكال نيست پس ترك كنند أو را صدر دام ظله