شاگرد : حقيقت امر اينست كه ابومحمد حسن بن على عسكرى مرا با اين سوال
آشنا ساخت .
استاد : الآن واقعيت امر را گفتى چون اين قبيل مطالب زيبنده و شايسته آن خاندان
است و آنان هستند كه مى توانند حقيقت قرآن را روشن سازند .
ذهن روشن و فكر وقاد او حقيقت را فورا دريافت و دستور داد نوشتهها و
مسودههائى را كه در اين باره به رشته تحرير درآورده بود از بين ببرند " . ( 1 )
2 . تفسير منسوب به امام حسن عسكرى ( عليه السلام )
در ميان كتابهاى تفسيرى رائج و معمول ، تفسيرى وجود دارد كه بنام " تفسير امام
حسن عسكرى ( عليه السلام ) " شهرت پيدا كرده است اين تفسير در ايران ، عراق ، مصر ، هندوستان
بارها چاپ و تكثير شده است ولى آيا اين انتساب صحت دارد يا نه ؟ آراء و نظريات
مختلفى ابراز شده است :
1 . برخى اعتقاد دارند كه اين تفسير جعلى است و هيچ نوع صحت و اعتبارى ندارد .
چون محتويات آن در شأن آن امام همام نيست .
2 . برخى گفته اند سند آن ضعيف ، ولى برخى از منقولات آن صحيح و صادر از
معصوم ( عليه السلام ) است .
آنان كه اساسا حجيت و اعتبار آن را سلب كرده اند مى گويند :
راوى كه محمد بن قاسم مفسر استرابادى است وابن بابويه ( قدس سره ) از او نقل كرده است
فرد ضعيف و كذابى است او از دو نفر فرد مجهول به نامهاى يوسف بن محمد بن زياد و
ديگرى " على بن محمد بن يسار " از پدرانشان تا امام حسن عسكرى ( عليه السلام ) روايت كرده اند
مجهول وضعيف مى باشند و تفسير از سهل ديباجى از پدرش مى باشد اين سخن از ابن
الغضائرى صاحب كتاب " الضعفاء " است . ( 2 )
هامش
1 . اعيان الشيعه ج 3 ، ص 304 به نقل از مناقب ابن شهر آشوب .
2 . مجمع الرجال قهبائى ج 6 ، ص 25 .