دين ، به او مراجعه كنيد و از او كسب علم و دين نمائيد . . . " . ( 1 )
بشار بن احمد از عبد الله بن محمد اصفهانى نقل مىكند : كه ما تا روز رحلت امام
دهم ( عليه السلام ) ابو محمد فرزند آن حضرت را به عنوان امامت و پيشوائى نمى شناختيم ، تا
اينكه بعد از شهادت پدر بر ما معلوم گرديد كه او حجت خدا است . چون او بر پيكر پدر
نماز گزارد و عامل اين شناسايى آن بود كه امام هادى ( عليه السلام ) بارها فرموده بودند پيشواى
شما بعد از من آن كسى خواهد بود كه بر جنازهء من نماز بگزارد " .
دوران امامت
امام حسن عسكرى ( عليه السلام ) پس از درگذشت پدر بزرگوار خود ، به امر خدا و بر حسب
تعيين پيشوايان قبلى به امامت رسيد و مدت شش سال و اندى دوران امامت آن
بزرگوار ، به علت سخت گيريهاى بيرون از حد مقام خلافت ، با تقيه و احتياط كامل سپرى
شد . وى درب را بر روى اغلب مردم جز خواص شيعه بسته بود و كسى را بار نمى داد با
اين وضع ، اغلب اوقات در زندان به سر مى برد .
عامل اختناق
سبب اين همه فشار و كنترل و سختگيرى آن بود كه در آن وقت جمعيت
علاقه مندان اهل بيت ( عليه السلام ) ، كثرت و قدرتشان به حد قابل توجهى رسيده بود و قيامها و
نهضتهايى هم اين طرف و آن طرف صورت مى گرفت كه نوعا علويان ، سررشته جنبانان
آن حركتها بودند چون آنان نوعا از نظر اعتقادى به امامت پيشوايان معصوم ( عليه السلام ) معتقد
بودند و اين امر براى همگان روشن و آشكار بود و امامان شيعه نيز معروف و شناخته
شده بودند . از اين رو مقام خلافت بيش از پيش ، پيشوايان دينى را تحت مراقبت
درآورده و از هر راه بود با نقشههاى مرموز در محو و از بين بردن آنان مى كوشيد ، علاوه
بر آن مقام خلافت عباسى پى برده بود كه خواص شيعه ، براى امام يازدهم فرزندى
معتقدند و طبق رواياتى كه از خود امام يازدهم و پدرانش نقل مى كنند فرزند او را همان
هامش
1 . ارشاد مفيد ص 217 .