مى افتند ، و پشت منافقان ، سخت مىشود و قادر به سجود نمى گردند .
11 . علتها و معلولها
امام ( عليه السلام ) براى دريافت مقصود كتاب خدا ، اين گونه ، طريق امن و روش سالم و بى
خطرى را براى ما كه مى خواهيم آيات قرآنى را به امانت و تدبر تفسير كنيم ، ترسيم
مىكند . و ما را با حقايق عاليهء قرآنى آشنا مى سازد . امام رضا ( عليه السلام ) در تفسير برخى از آيات
فرمودند : پيروى از عوامل خاصى ، موجب آثار و نتايج ويژهاى است :
1 . پيروى از نفس ، موجب ندامت و پشيمانى است آنچنان كه در داستان فرزندان آدم
است كه " فطوعت له نفسه " ( 1 ) پس از نفس خود پيروى و اطاعت نمودند و آن ندامت و
پشيمانى را بار آوردند .
2 . در متابعت هواى نفس ، ذلت و زبونى است آنچنان كه در مورد " بلعم باعورا " آمده
است : " واتبع هواه فمثله كمثل الكلب " ( 2 ) او از هواى نفس خود پيروى نمود پس
سرگذشت او همانند سرگذشت سگ مى باشد كه در پى مطامع خويش مى باشد .
3 . در پيروى شهوات ، كفر والحاد وجود دارد آنچنان كه در قصهء كفار آمده است :
" واتبعوا الشهوات " ( 3 ) آنان از شهوات خود پيروى نمودند .
4 . پيروى شيطان ، آتش و عذاب در پى دارد : " و إن عبادى ليس لك عليهم سلطان " ( 4 )
به بندگان خاص من تسلط نخواهى داشت ولى افرادى كه به آنان تسلط پيدا كرده اى
داخل در آتش هستند .
5 . در پيروى فرعونها و ستمگران ، همراهى و با هم بودن با آنان نهفته است " يوم
ندعواكل أناس بإمامهم " ( 5 ) در روز قيامت مردم را با پيشوايان خود فرا مى خوانيم .
6 . در پيروى رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) محبت خدا و دوستى او نهفته است : " فأتبعونى يحببكم
هامش
1 . سوره مائده آيه 30 .
2 . اعراف آيه 176 .
3 . سوره مريم آيه 59 .
4 . سوره الحجر آيه 42 .
5 . سوره اسراء آيه 71 .