ابو اسماعيل .
اين چهار كنيه نامهاى دوم او بودند كه گاهى در مكاتبات و اغلب در كتب حديث اطلاق
شده است كه كنيه ى نخستين ، معروف ترين و مشهورترين آنها مى باشد و آن كنيه
خاطرات و مبارزات امام نخستين را در دلها زنده مى سازد و چند تن از پيشوايان معصوم
ما اين كنيه را داشتند كه پس از حضرت على ( عليه السلام ) امام كاظم ( عليه السلام ) ، امام رضا ( عليه السلام ) ، امام
جواد ( عليه السلام ) داشته اند ، از اين رو محض تشخيص كامل مقصود از ابوالحسن بدون قيد ،
على ( عليه السلام ) و " ابوالحسن الأول " امام موسى ( عليه السلام ) و " ابوالحسن الثانى " امام رضا ( عليه السلام ) و " ابوالحسن
الثالث " امام جواد ( عليه السلام ) است .
2 . كاظم ( فرو دهنده ى خشم ) :
امام در مقابل سعه ى صدر و حلم و بردبارى و گذشتى كه داشت اغلب به دشمنان و
بدخواهان و متجاوزين حقوق شخصى و خصوصى خود نيز عفو و گذشت داشت . و گاهى
نه تنها مرتكب قصاص يا انتقام نمى گشت بلكه طرف را مورد عنايت و بذل توجه خاص
خود قرار مى داد .
3 . عالم :
آگاه و دانشمند لقبى بود كه در آن عصر مشعشع اسلامى ، در بين جمع علما و دانشمندان
متعددى كه حضور داشتند روى وفور علم واحاطه ى كامل او بر علوم و دانشهاى عصر ،
به آن بزرگوار اختصاص يافته بود .
4 . صالح ( فرد شايسته ) :
عنوانى بود كه دوستان و علاقهمندان بر اساس شايستگى و لياقت و اطاعت به امام داده
بودند و گاهى اين لقب ، علامت ، رمز ، و استتارى بود كه مى خواستند بيگانگان از راز شيعه
آگاه نگردند .
5 . باب الحوائج :
لقبى است كه مردم بغداد ، پس از تجربههاى فراوان و امتحانهاى مكرر در مواقع
چهارده نور پاك ( فارسي ) — صفحة 1132
مساهمون: عبد الرحيم عقيقي بخشايشي
ص١١٣٢