مغصوب را به فرزندان حضرت زهرا ( عليه السلام ) باز گردانيد و توسعه ى مسجد الحرام را شروع
نمود ( 1 ) و به همين مناسبت بود كه كارهاى او خوشايند عناصر فرصت طلب اموى نگشت
و گويند او را با سم گشتند چون به زعم آنان او روشى را در پيش گرفته بود كه سرانجام
حكومت را از دست بنى اميه بيرون مى كرد .
5 . يزيد فرزند عبد الملك
يزيد بن عبد الملك نوه دخترى يزيد بن معاويه پس از درگذشت ابن عبد العزيز به
سال 101 به حكومت رسيد و 4 سال و اندى حكومت كرد . او مى خواست همانند سلف
خويش ، عمر بن العزيز حكومت نمايد ولى اطرافيان و سردمداران ظلم و ستم كه اغلب
پيرامون زمامداران را فرا مى گيرند ! اجتماع نمودند و دست به دست هم دادند كه او را از
اين فكر و خيال راحت سازند واساسا وجود تكليف و عذاب و عقاب در كارهاى خلاف
خلفاء را از دوش او برداشتند و نزديك به 40 تن از شيوخ و رجال ! و به شهادت قيام
ورزيدند كه هرگز بر خلفاء و حكمرانان حساب و كتابى وجود ندارد . ( 2 )
همانند شايعاتى كه در سرزمين ايران پيرامون پادشاهان وجود داشت كه نماز و
روزى بر آنان واجب نيست فقط رعايت عدالت كافى است ولى مرحوم ميرزاى قمى بر
خلاف حاشيه نشينان دربارى خود در پاسخ فتحعلى شاه فرمود بودند : " هم اقامهء نماز و
هم اقامهء عدل بر شاه واجب است " .
اوضاع دوباره به شرائط قبل از دوران حكومت عمر بن عبد العزيز باز گشت مشكلات
ادارى ، ماليات و مسائل اجتماعى و اخلاقى به همان حالت اوليه عودت نمود ، افزون بر
آنها او داراى علاقهء شديد به لهو و لعب و و هوسرانى بود . معشوقه هائى بنام " حبابه " و
" سلامه " داشت كه علاقه فراوانى به هر دو تن آنان داشت . از سوء اتفاق نخستين
معشوقه ى او حبابه در جوانى درگذشت او بسيار متأسف گرديد به طورى كه تاريخ
هامش
1 . الامام الصادق والمذاهب الاربعه ، ج 1 ، ص 134 .
2 . تاريخ ابن كثير ، ج 9 ، ص 232 .