برخوردار گرديم . امام در جواب مرقوم فرمودند :
" آنكه هدف دنيوى داشته باشد هرگز به نصيحت اقدام نمى كند و آنكه هدف أخروى
و معنوى داشته باشد هرگز وقت خود را با مصاحبت شما تلف نمى كند . . . " . ( 1 )
اعراض از تواضع و كرنش در برابر ستمگران
امام صادق ( عليه السلام ) رئيس مذهب در برابر ستمگران هميشه ، حالت بى تفاوتى داشت و
هرگز در برابر آنان كرنش و تواضع از خود نشان نداده است . امام در تفسير آيه * ( واتخذوا
من دون الله ) * آنان جز پروردگار معبود ديگرى نيز در پيش گرفتند . ( آيه 71 / سوره 19 )
مى فرمايد :
مقصود از عبادت در اين آيه ، ركوع و سجود نيست بلكه منظور اطاعت و فرمانبردارى
از مردم صاحب نام و مقام است . سپس مى افزايد هر كسى مخلوقى را در معصيت خالق
اطاعت كند به عبوديتش تن داده است و او را بندگى نموده است " . ( 2 )
در حديث ديگرى مى فرمايد : " من أطاع رجلا في معصية فقد عبده " . ( 3 ) كسى كه در
معصيت خداوند از فردى اطاعت كند در واقع او را ستايش كرده است .
دستور نافرمانى از ستمگران
امام صادق ( عليه السلام ) بارها و بارها با كنايه و اشاره و گاهى با صراحت و صرافت فرمان تخلف
از دستورها و نظامات ستمگران را صادر كرده است و عقيده ء او در رفتار با خلفاء و
ستمگران متعدى ، معروف و مشهور بوده است به حدى كه همگان اين واقعيت را
مى دانستند و به آن احترام مى نهادند .
سخنان و گفتارهاى امام ( عليه السلام ) در اين زمينه ، متعدد فراوان است كه به عنوان نمونه ،
مورد نقل مى گيرد . از عمر بن حنظله نقل و روايت نموده اند كه از امام جعفر صادق ( عليه السلام )
پرسيدم دو نفر از شيعيان و پيروان شما منازعه اى در مورد بدهكارى يا ارث بين خود
هامش
1 . الأمام الصادق ، ج 3 ، ص 21 .
2 . منهج المقال ، ص 86 .
3 . الامام الصادق ، ج 3 ، ص 59 .