با وجود تصريح نجاشى كه او چهار تن از پيشوايان معصوم را درك كرده است باز
مرحوم حاج آقا بزرگ تهرانى در باب " النوادر ذريعه ج 24 " در مورد ايشان استدراك
مى نمايد : " ثابت بن دينار متوفى 130 ه نجاشى طوسى او را از اصحاب امام زين العابدين
و امام باقر ( عليه السلام ) شمرده اند و دعاء ابن حمزه ثمالى ، تفسير قرآن ، النوادر از او است ( 1 ) نجاشى ،
كشى وشيخ طوسى ( قدس سره ) در رجال وفات او را همان سال 150 ه دانسته اند .
مؤسس حوزه علميه نجف
علاوه بر تأليفات وآثار گرانبها او نخستين فردى است كه حوزه اى در نجف بوجود
آورده وعده اى را دور هم جمع نموده و حوزه علميه نجف را تأسيس نمود . . . .
صاحب معجم رجال الحديث در بخش معروفين با كنيه ترجمه او را مجددا آورده
است و مى فرمايد : " ابوحمزه ثمالى از ثوير بن ابى فاخته روايت كرده است وهشام بن
سالم از او تفسير سوره مائده 000 / 1 .
در تفسير قمى نقل كرده است او در اسناد روايات متعددى قرار گرفته است كه تعداد
آنها به 107 مورد بالغ مى گردد او از امام زين العابدين ، امام باقر و امام صادق ( عليهما السلام ) روايت
كرده است او از ابى رزين اسدى ، جابر بن عبد الله انصارى و ديگران روايت نموده است
شرح حال او به عنوان ثابت بن دينار ثمالى گذشت " . ( 2 )
توضيح حديث تشبيه به سلمان
در مورد تشبيه ابوحمزه به سلمان در آن حديثى كه گذشت صاحب قاموس الرجال مى فرمايد : " مقصود آنست آنچنان كه سلمان بن چهار تن از ما اهل بيت : پيامبر اسلام ( صلى الله عليه وآله ) ، على و حسنين ( عليهما السلام ) خدمت نمودند و در عصر " " آن چهار معصوم حضور داشت همچنان ابوحمزه به چهار تن از ما امام حسن تا امام كاظم ( عليه السلام ) خدمت نمود و درك محضر كرد . ( 3 ) = + * * * + =
هامش
1 . الذريعه ج 24 ، ص 324 .
2 . آية الله خويى ، معجم رجال الحديث ج 21 ، ص 135 ، رقم معرفى 14192 .
3 . شوشترى ، قاموس الرجال ج 2 ، ص 450 .