است و بارها فرموده است : " كلكم راع وكلكم مسئول فالامام راع وهو مسئول " . . . .
" هر كدام از شما نگهبان و مسئوليد ، امام و پيشوا ، نگهبان و پاسدار مردم و حقوق
آنها است " . در عهدنامهء معروف خود به مالك اشتر ، استاندارش ، دستور فرمودند :
" مگر من اكنون برگردهء مردم مسلط هستم كه از من فرمان مى برند و همه در طاعت
و پذيرفتن اوامر من هستند ؟ اين طرز فكر فاسد و عامل زوال نعمت است . . . مردم يا
برادرند ، يا برابر و مساوى از نظر خلقت هستند .
امام در يكى از فرمانهاى خود كه به عنوان مأمورين گرد آورنده زكات و بيت المال
صادر مىكند ، اين چنين مى فرمايد :
" مبادا مسلمانى را تهديد و ارعاب كنيد يا آنچنان رفتار كنيد كه مردم از شما كراهت
و نفرت داشته باشند . از هيچكس بيشتر از حقى را كه از مال مردم گرفته است وصول
نكنيد . به خانههاى مردم سر زده وارد نشويد . بلكه با تمام وقار و آرامش ، نه به صورت
تهاجم و يورش ، نخست سلام كنيد سپس بگوييد : بندهء خدا ، ولى خدا و خليفهء او ما را
فرستاده است كه حق خدا را از اموال شما بگيريم ، آيا حق الهى در اموال شما هست يا
نه ؟ اگر گفتند نه بار ديگر به آنان مراجعه نكنيد ، گفتهء آنان را بپذيريد و گفتار آنان را
محترم بداريد . اگر فردى جواب مثبت داد با او همراهى كنيد ، بدون آنكه او را بترسانيد يا
تهديد كنيد . و هر چه را كه خود او پرداخت كرد ، بدون عنف وزور بگيريد
و بيشتر نخواهيد " . اين دستور بهترين و عالىترين ميزان رشد و تكامل مسلمانان را در
حكومت عدل علوى نشان مىدهد . و نيز ثابت مىكند كه چگونه مى توان به جاى سوء
ظنها و ناباورىها كه اساس حكومت امروز اين دنيا به اصطلاح متمدن و متجدد را نشان
مىدهد ، مى توان با اطمينان و اعتماد متقابل ، مشكلات اجتماعى را حل كرد كه
سياستمداران امروز جهان در حل آن ، درمانده اند .
معيار انتخاب
اين نوع روش دموكراسى و آزادى در هيچ نوع از حكومتهاى جهان وجود ندارد . امام
على ( عليه السلام ) اساس گزينش و انتخاب حاكم را بر معيار فضيلت و شايستگى قرار مىدهد نه بر
اساس وراثت و زور و ديكتاتورى و قلدرى . و خود آن حضرت در اين باره مى فرمايد :