اين حديث بر استحباب ، و در اين مسأله استدلال مىكنند به آن بر وجوب عينى .
و خامسا آنكه در اين حديث ظاهر نمىشود مگر وجوب جمعه بر كسى كه هرگاه بگذارد نماز صبح را در خانه خود دريابد جمعه را ، و اين فرع تحقق جمعه است . پس بايد اوّلا اثبات نمود جواز جمعه و به تحقق ساختن آن را در زمان غيبت ، بعد از آن استدلال نمود به اين حديث بر وجوب ، و آن هنوز ثابت نشده به آنچه شما ذكر كرديد و اين ظاهر است .
ديگر استدلال كردهاند به آنچه روايت كرده است ثقة الاسلام رحمه اللَّه در كتاب كافى « 1 » به سندى حسن بن ابراهيم بن هاشم از محمد بن مسلم و زراره از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام كه فرموده : تجب الجمعة على من كان منها على فرسخين يعنى واجب است جمعه بر كسى كه بوده باشد از جمعه بر سر دو فرسخ .
و شيخ رحمه اللَّه نيز روايت كرده اين حديث را در تهذيب « 2 » و استبصار « 3 » به سندى ضعيف .
و استدلال كردهاند نيز به آنچه روايت كرده است ثقه الاسلام رحمه اللَّه در كافى « 4 » و شيخ رحمه اللَّه در تهذيب « 5 » و استبصار « 6 » به سندى حسن به ابراهيم بن هاشم از محمد بن مسلم كه گفته : سالت أبا عبد اللَّه عليه السّلام عن الجمعة فقال : تجب على من كان على رأس فرسخين ، فإذا زاد على ذلك فليس عليه شىء ، « 7 » يعنى سؤال كردم از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام از جمعه پس فرمود كه : واجبست بر كسى كه بوده باشد از آن بر سر دو فرسخ ، پس هرگاه زياده باشد بر آن پس نيست بر او چيزى .
جواب از استدلال به اين دو حديث ، بعينه همان است كه در جواب اوّل و دويم و سيم و پنجم از استدلال به حديث سابق گفتيم ، پس اعادهء آن ضرور نيست .
ديگر استدلال كردهاند به آنچه روايت كرده است شيخ رحمه اللَّه در تهذيب « 8 » به سندى موثق به عبد الله بن بكير كه بمنزلهء صحيح است چنان كه قبل از اين مذكور شد - از زراره از عبد الملك « 9 » از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام كه فرموده به عبد الملك : مثلك يهلك و لم يصلّ
هامش
« 1 » الكافى ج 3 ، ص 419
« 2 » التهذيب ج 3 ، ص 240
« 3 » الاستبصار ج 1 ، ص 421 ؛ وسائل الشيعه ج 7 ، ص 308 و 309
« 4 » الكافى ج 3 ، ص 419
« 5 » التهذيب ج 3 ، ص 240
« 6 » الاستبصار ج 1 ، ص 421
« 7 » وسائل الشيعه ج 7 ، ص 309
« 8 » التهذيب ج 3 ، ص 239 ؛ الاستبصار ج 1 ، ص 420 ؛ وسائل الشيعه ج 7 ، ص 310
« 9 » پوشيده نماند كه اين « عبد الملك » ظاهر آن است كه « عبد الملك بن اعين » براد زراره باشد ، [ رجوع شود به مشيخه فقيه ج 4 ، ص 97 ؛ و جامع الرواة ج 1 ، ص 518 و 519 ] و علما اگر چه او را توثيق نكردهاند اما روايات در مدح او نقل كردهاند ، از آن جمله اين است كه حضرت صادق عليه السّلام با اصحاب به زيارت قبر او رفتند در مدينه مشرفه . منه