اصول الفقه است كه اثرى رايج ميان طلاب در حوزه هاى علمى بوده و به همين دليل شيخ انصارى در فرائد الاصول خود به آراى اصولى وى توجه داشته و در موارد متعددى به آن پرداخته است . بر اين كتاب اصولى ، چندين شرح و حاشيه نوشته شده است . « 1 » اين كتاب در سالهاى اخير توسط سيد محمد حسين رضوى تحقيق و انتشار يافته است . « 2 » از ديگر نوشته هاى او يكى هم فهرست تهذيب الاحكام است كه در همين الوافيه از آن ياد كرده است . « 3 » نسخهاى از فهرست ياد شده به شمارهء 3059 در كتابخانهء آيت الله مرعشى موجود است . « 4 » تنكابنى در قصص العلماء حكايتى از ملاقات شاه عباس اول با وى دارد كه به نظر مىرسد اصل داستان مربوط به ملا عبد الله شوشترى باشد نه تونى . « 5 » درگذشت وى در شهر كرمانشاه در تاريخ 16 ربيع الاول سال 1071 اتفاق افتاده است . « 6 » دربارهء تاريخ و مدفن وى بر اساس نوشتهاى از برادرش ملا احمد روى نسخهاى از وافيه كه در كتابخانهء امير المؤمنين عليه السّلام در نجف بوده و به سال 1111 كتابت شده ، آمده است كه پس از درگذشت وى در تاريخ فوق الذكر ، وى در نزديكى پل شاه در كرمانشاه دفن شده و شيخ على خان زنگنه - كه سالها وزير اعظم شاه سليمان بود - بر مزار وى بنايى برپا كرد ، « 7 » كه به مرور از ميان رفت ، اما خوشبختانه در سالهاى اخير مرقد وى از زير خاك درآمد و به همّت آيت الله زرندى كرمانشاهى ، بنايى بر آن ساخته شده مورد مردم قرار گرفت . « 8 »
تونى و نماز جمعه
تونى رسالهء نماز جمعه خود را در سال 1058 به زبان عربى تأليف كرده و هدف رسالهء خويش را نفى وجوب عينى نماز جمعه در عصر غيبت دانسته است . وى علاوه بر آن دلائل كسانى هم كه به جواز اقامهء جمعه در عصر غيبت قائلاند نقل و سپس رد كرده و بدين ترتيب قائل به حرمت اقامهء جمعه در عصر غيبت شده است .
تأليف اين رساله ، زمانى است كه شمارى از علماى اصفهان به پيروى از شهيد ثانى قائل
هامش
« 1 » ذريعه ، ج 6 ، ص 230
« 2 » قم ، مجمع الفكر الاسلامى ، 1412 ق .
« 3 » بنگريد به مقدمهء الوافية ، ص 18
« 4 » دربارهء آثار وى نيز بنگريد : روضات الجنات ، ج 4 ، ص 244 - 246
« 5 » قصص العلماء ، ص 252 ( به كوشش شريفى خوانسارى ، قم ، 1380 ) .
« 6 » الكنى و الالقاب ، ج 2 ، ص 128
« 7 » روضات الجنات ، ج 4 ، ص 244 - 245 ؛ طبقات اعلام الشيعة ، قرن 11 ، ص 342
« 8 » بنگريد : تاريخ تشيع در كرمانشاه ، محمد على سلطانى ، ( تهران ، 1380 ) ، 604