7 - رسالة فى صلاة الجمعة مولى عبد الله بن محمد تونى بشرويى
[ مقدمه ]
شرح حال مولى عبد الله تونى
مولى عبد الله بن محمد تونى بشرويى از علما و فقهاى عصر صفوى است كه آثار چندى در مباحث فقهى و اصولى نگاشته و به دليل اعتقادش به حرمت اقامه نماز جمعه در عصر غيبت شهرت داشته است . به نوشتهء ميرزا عبد الله افندى ، وى براى مدتى در اصفهان در مدرسهء مولى عبد اللَّه تسترى اقامت داشت ، پس از آن به مشهد مقدّس رفته در آنجا اقامت گزيد . زمانى هم ارادهء زيارت قبور ائمهء شيعه در عراق را داشت كه با همين هدف به قزوين آمد و براى مدتى همراه برادرش ملا احمد ، در اين شهر ماند . اين زمان دوست دانشمند او ملا خليل قزوينى كه وى هم قائل به حرمت نماز جمعه بود ، در اين شهر بود كه طبعا با درخواست او مدتى را در آنجا گذراند . پس از آن عازم عتبات شد ، اما در كرمانشاه درگذشت و همانجا دفن شد .
افندى با نقل عبارت شيخ حرّ در امل الامل كه تونى را با القاب « عالم فاضل ماهر فقيه صالح زاهد عابد معاصر » ستوده و نوشته است كه او صاحب شرح الارشاد در فقه ، رسالة الاصول و رسالهء نماز جمعه است ، « 1 » مىافزايد : از ديگر آثار او حاشيه بر معالم الاصول است كه بسيار نيكوست . همچنين تعليقات بر مدارك و حاشيهاى هم بر ارشاد علامه دارد كه گويا همان شرح الارشاد است . سپس مىافزايد : بر اساس آنچه كه ما از كسانى كه او را ديده بودند شنيديم ، وى از با تقواترين مردمان روزگارش بوده و دومى ملا احمد اردبيلى به شمار مىآمده است . همين طور برادرش ملا احمد . « 2 » كتاب اصولى تونى كه افندى به آن اشاره كرده ، اثر گرانسنگ او تحت عنوان الوافية فى
هامش
« 1 » امل الامل ، ج 2 ، ص 163
« 2 » رياض العلماء ، ج 3 ، ص 237 - 238