نامبرده محدّث عصر و زمان خود در خراسان بوده و در دقت نظر و كثرت احاطه و فهم و فقه و ادب بر همگان تقدّم داشته است . « 1 » حديث از او پيش از اين گذشت « 2 » و روايت او در داستان مناشدهء امير المؤمنين عليه السّلام در روز جمل و همچنين در داستان مراسم تهنيت به اسناد صحيح كه رجال آن همگى ثقه هستند ، خواهد آمد .
152 - حافظ ابويعلى ، احمد بن على موصلى ( م 307 ) كه صاحب مسند كبير است .
ابن حبّان و حاكم و ذهبى او را توثيق نمودهاند « 3 » و ابن كثير در تاريخش گويد : نامبرده حافظى نيكانديش و پسنديده تصنيف بود و در رواياتش عدالت را رعايت مىكرد و از نيروى ضبط برخوردار بود . « 4 » حديث از او پيش از اين گذشت « 5 » و روايت او در حديث مناشده و نيز در داستان مناشدهء جوانى با ابو هريره به اسناد صحيح كه رجال آن همگى ثقه هستند و همچنين در حديث تهنيت به اسناد صحيح خواهد آمد .
153 - حافظ ابو جعفر محمّد بن جرير طبرى ( م 310 ) كه صاحب تفسير و تاريخ مشهور است .
خطيب شرح حال او را در تاريخش نگاشته گويد : نامبرده دانشمندى است كه به لحاظ فضل و معرفتى كه دارد ، به گفتارش حكم و به رأيش رجوع مىشود ، آنگاه او را بسيار ستوده است . « 6 » ذهبى هم او را ذكر كرده و به اوصاف امامت و زهد و ترك دنيا ستايش نموده است . « 7 » نامبرده كتاب جداگانهاى در موضوع غدير تأليف كرده است .
حديث از او در صفحات پيشين از نظر گذشت « 8 » و به طرق ديگر هم از او خواهد آمد .
154 - ابو جعفر ، احمد بن محمّد ضبعى احول ( م 311 ) .
حديث از او در موضوع مناشدهء رحبه به لفظ عبد الرحمن خواهد آمد .
155 - حافظ ابو قريش ، محمّد بن جمعة بن خلف قهستانى ( م 313 ) كه صاحب مسند كبير
هامش
( 1 ) . طبقات الشافعية : 2 / 210 .
( 2 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 19 .
( 3 ) . تذكرة الحفّاظ : 2 / 274 .
( 4 ) . البداية و النهاية : 11 / 130 .
( 5 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 15 ، 19 ، 51 .
( 6 ) . ر ك : تاريخ بغداد : 1 / 162 - 169 .
( 7 ) . ر ك : تذكرة الحفّاظ : 1 / 277 - 383 .
( 8 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 15 ، 19 ، 20 ، 41 ، 44 ، 48 ، 55 ، 57 ، 67 .