و هم وصف و به معناى انذار كننده باشد ، و در هر دو معنا به صورت « نذر » - به دو ضمه - جمع بسته مىشود ، و اشاره با كلمه « هذا » يا به قرآن است و يا به رسول خدا ( ص ) .
* ( « أَزِفَتِ الآزِفَةُ » ) * يعنى قيامت نزديك شد ، چون كلمه « آزفه » يكى از اسماى قيامت است ، هم چنان كه در جاى ديگر آمده : « وَأَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الآزِفَةِ » « 1 » .
* ( « لَيْسَ لَها مِنْ دُونِ اللَّه كاشِفَةٌ » ) * منظور از « كاشفه » ، « نفس كاشفه » است ، يعنى غير خدا كسى نيست كه گرفتارى آن روز را بر دارد ، چون مراد از كشف ، ازاله شدايد و هراسها است .
پس معنايش همانطور كه گفتيم اين است كه : هيچ كسى نيست كه بتواند شدايد و هراسهاى آن روز را بردارد ، مگر آنكه خداى سبحان بردارد .
* ( « أفَمِنْ هذَا الْحَدِيثِ تَعْجَبُونَ وَتَضْحَكُونَ وَلا تَبْكُونَ وَأَنْتُمْ سامِدُونَ » ) * اشاره با كلمه « هذا » به بيان گذشته است ، و كلمه « سمود » كه مصدر سامدون است به معناى لهو است ، و آيه شريفه متفرع بر بيان گذشته ، و استفهام در آن توبيخى است .
و معنايش اين است كه : وقتى خداى تعالى پروردگار شما است كه همه امور به او منتهى مىشود ، و آوردن نشاه ديگر به عهده او است ، و آمدن آن نشاه نزديكتر هست و به غير از خدا كسى نيست كه عذاب و گرفتاريهايش را از شما بر طرف سازد ، آيا با چنين وضعى كه داريد هنوز مىخنديد ، و از كوتاهىهايى كه نسبت به خداى تعالى كرده و خود را در معرض شقاوت دائمى قرار داديد نمىگرييد ؟ آيا از اين بيانات كه شما را به نجات مىخواند تعجب و انكار مىكنيد ؟ و از در استهزا به آن مىخنديد و گريه نمىكنيد ؟
* ( « فَاسْجُدُوا لِلَّه وَاعْبُدُوا » ) * اين جمله نيز نتيجه اى است كه از بيان سابق گرفته شده ، و معنايش اين است كه وقتى برايتان معلوم شد كه در چنين مخاطره اى قرار داريد ، پس بايد كه براى او سجده نموده تنها او را بپرستيد ، تا مخاطره مذكور را كه غير از خدا بر طرف كننده اى ندارد از شما بر طرف سازد .
هامش
( 1 ) ايشان را از روز آزفه بترسان . سوره مؤمن ، آيه 18