* ( « فَذَرْهُمْ فِي غَمْرَتِهِمْ حَتَّى حِينٍ » ) * در مفردات مىگويد : « غمرة » آب زياد است كه بستر آن پيدا نباشد ، و اين چنين آبى مثل شده براى جهالتى كه صاحبش را فرا گرفته باشد « 1 » . در اين آيه تهديدى است به عذاب . قبلا هم اشاره شد كه يكى از سنتهاى خداى تعالى مجازات به عذاب بعد از تكذيب رسالت است ، و اگر كلمه « حين » را نكره آورده براى اشاره به اين است كه عذاب موعود ناگهانى و بى خبر مىرسد .
بحث روايتى
در نهج البلاغه فرموده : اى مردم ! خداوند شما را از اينكه به شما جور كند ايمنى داده ، ولى از اينكه امتحانتان كند ايمنى نداده و حتما امتحانتان مىكند ، هم چنان كه فرموده : * ( « إِنَّ فِي ذلِكَ لآياتٍ وَإِنْ كُنَّا لَمُبْتَلِينَ » ) * « 2 » .
و در تفسير قمى در روايت ابى الجارود ، از امام باقر ( ع ) آمده كه در تفسير * ( « فَجَعَلْناهُمْ غُثاءً » ) * فرموده : « غثاء » گياهان خشكيده و پوسيده است « 3 » .
و در همان كتاب در ذيل جمله * ( « إِلى رَبْوَةٍ ذاتِ قَرارٍ وَمَعِينٍ » ) * گفته كه امام فرموده :
مقصود از « ربوة » شهر حيره ، و مقصود از * ( « ذاتِ قَرارٍ وَمَعِينٍ » ) * شهر كوفه است « 4 » .
و در مجمع البيان در ذيل جمله * ( « آوَيْناهُما إِلى رَبْوَةٍ ذاتِ قَرارٍ وَمَعِينٍ » ) * نقل مىكند كه گفته شده : حيره كوفه و پيرامون آن است . و مقصود از « قرار » مسجد كوفه ، و از « معين » آب فرات است . و گوينده مطلب را به امام باقر و صادق ( ع ) نسبت داده « 5 » .
مؤلف : در الدر المنثور « 6 » هم از ابن عساكر ، از ابى امامه ، از رسول خدا ( ص ) روايت آورده كه فرموده : « ربوة » دمشق شام است . و نيز از ابن عساكر و غير او ، از مرة بهزى ، روايت كرده كه رسول خدا ( ص ) فرموده : « ربوة » رملة است . و همه اين روايات سهمى از ضعف دارند .
هامش
( 1 ) مفردات راغب ، ماده « غمر » .
( 2 ) نهج البلاغه صبحى صالح ، ص 150 خطبه 103 .
( 3 و 4 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 91 .
( 5 ) مجمع البيان ، ج 7 ، ص 108 .
( 6 ) الدر المنثور ، ج 5 ، ص 10 .