انس با قرآن وتدبّر در آن
أصولا يكى از بهترين راههاى آشنائى با قرآن ومعارف آن انس گرفتن ومأنوس شدن با قرآن وتدبّر در آيات قرآن است ، انس با قرآن « كه در روايات هم به طور خاصّ به آن تأكيد فراوان شده است » موجب نورانيت قلب ووجود انسان شده وباعث مىشود انسان انسان قرآني ونوراني گردد .
از طرفي تدبّر در قرآن از جمله وظائف انسان محسوب گرديده است :
أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَلَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلافاً كَثِيراً
[ النساء / 82 ] .
ونيز فرمود :
كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ مُبارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آياتِهِ وَلِيَتَذَكَّرَ أُولُوا الْأَلْبابِ
[ ص / 29 ] .
وفرمود :
أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها
[ محمّد / 24 ] .
در تلاوت آيات قرآن هرگز نبايد بدون تدبّر وتأمّل رد شد زيرا آيات قرآن با تدبّر در آنها خودشان را نمايان مىكنند .
تدبّر در آيات هرگز معطّل شدن وتوقّف بىحركت وتفكّر نيست ، تدبّر در آيات قرآن در واقع تفسير آيات به آيات ديگر است ، تطبيق آيات با يكديگر وتوأم با حركت فكرى است ، در أثر تدبّر در آيات همسوئى وهماهنگى معاني ومعارف آنها نمايان مىشود آنگاه انسان مىتواند به معاني أصيل وناب آيات قرآن دست يابد ، البتّه لازم است تدبّر در آيات قرآن با فكر خالص وبا ذهن خالي ودلى پاك وهمراه با تعقّل ، انجام گيرد وگر نه :
وَلا يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلَّا خَساراً
[ الإسراء / 82 ] .
از دو آية فوق ظاهر است كه تدبّر در آيات هم مىتواند از طريق قلب پاك وهم مىتواند از طريق عقل ناب به عمل آيد .