اين اشاره دارد به اينكه پيامبر صلى الله عليه و آله نزد بعضى از صحابه قداست نداشت ، با اينكه خداى متعال بر ضرورت پاسداشت منزلت آن حضرت تأكيد داشت .
*
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ما لَكُمْ إِذا قِيلَ لَكُمُ انْفِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ اثَّاقَلْتُمْ إِلَى الْأَرْضِ . . .
« 1 »
)
؛ اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، چرا وقتى به شما گفته مىشود در راه جهاد با دشمنان خدا كوچ كنيد ، اين كار ، برايتان سنگين مىنمايد و به زمين مىچسبيد .
اين آيه ، بر اطاعت نكردن و عدم امتثال امر خدا و پيامبر دلالت مىكند و اينكه بعضى از صحابه هنگام فرمان جهاد ، از آن روى برمىتافتند .
*
إِنَّ الَّذِينَ يُؤْذُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ ، لَعَنَهُمُ اللَّهُ . . .
« 2 »
)
؛ آنان كه خدا و پيامبرش را مى آزارند ، خدا بر آنها لَعن مىفرستد و . . . .
*
وَ مِنْهُمُ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ . . .
« 3 » ؛ بعضى از آنان پيامبر را آزار مىرسانند .
اين دو آيه صراحت دارد كه بعضى از صحابه پيامبر را اذيت مىكردند .
*
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نُهُوا عَنِ النَّجْوى ثُمَّ يَعُودُونَ لِما نُهُوا عَنْهُ وَ يَتَناجَوْنَ بِالْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ وَ مَعْصِيَةِ الرَّسُولِ وَ إِذا جاؤُكَ حَيَّوْكَ بِما لَمْ يُحَيِّكَ بِهِ اللَّهُ . . .
« 4 » ؛ آيا كسانى را نديدى كه از در گوشى حرفى زدن [ در حضور ديگران ] نهى شدند ، با وجود اين ، به آن دست يازيدند ؟ ! نجواى آنان گناه ، سركشى و نافرمانى از پيامبر است ! آن گاه كه براى گفتنِ تحيّت و سلام پيش تو آيند ، سلامى را كه خدا نگفته بر زبان مىآورند . . .
اين آيات و دهها آيه ديگر دلالت دارند بر اينكه بعضى از صحابه حقيقت نبوّت را درك نمىكردند و جايگاه پيامبر در تشريع اسلامى براى آنها معنايى نداشت ؛ در مقابل
هامش
( 1 ) . توبه / 38 .
( 2 ) . احزاب / 57 .
( 3 ) . توبه / 61 .
( 4 ) . مجادله : 8 .