زمان رسول خدا صلى الله عليه و آله از آن دو كلمه استفاده نمىشده است .
زواياى برونى خانه را « اركان » گويند . زاويهء شمال [ شرقى ] كعبه را « ركن عراقى » ناميدهاند ؛ زيرا اين ركن در سمت عراق است . زاويهء غربى را « ركن شامى » گويند ؛ زيرا كه آن ، در جانب شام واقع شده و رو به روى آن به « ركن يمانى » نامبردار است ؛ زيرا در سوى يمن قرارگرفته است . در اين ركن سنگى قرار دارد كه آن را « حجرالأسعد » ناميدهاند . و بالاخره ركن [ جنوب ] شرقى كعبه معروف به « ركن اسود » شده چون « حجرالأسود » در اين ركن واقع است .
« حجرالأسود » به شكل بيضوى غير منظم و صيقلى شده است . رنگ آن سياه متمايل به سرخ بوده و در آن نقطههاى سرخ رنگ و برجستگيها و خطوطى به رنگ زرد ديده مىشود . رنگ زرد آن ، در نتيجهء چسبانيدن قطعههاى جدا شده از اين سنگ به يكديگر است . قطر « حجرالأسود » حدود سى سانتيمتر بوده كه به وسيلهء طوقى از نقره ، به عرض ده سانتيمتر در برگرفته شده است . فاصله ميان ركن حجرالأسود و درِ كعبه را « ملتَزَم » گويند ؛ زيرا اين قسمت مكانى است كه همواره طواف كنندگان و زائران ، خود را بدان رسانيده و در آن به راز و نياز با پروردگار خويش مىپردازند و سر به درگاه او مىسايند .
در ميانهء ديوار شمال غربى كعبه ، در بالا ، « ناودان » قرار گرفته است كه به آن « ميزاب الرحمه » گويند . ناودان از ساختههاى حَجاج به هنگام ساختمان خود از كعبه بوده است كه آن را بر بام كعبه قرار داد تا اينكه آبهاى باران در اين مكان جمع نشود .
ناودان ، نخست از مس ساخته شده بود تا اينكه سلطان سليمان قانونى ( از خلفاى عثمانى ) در سال 959 هجرى آن را با ناودانى از نقره جايگزين كرد . مجدداً در سال 1021 هجرى از سوى سلطان احمد ( عثمانى ) اين ناودان بازسازى گرديد . ناودان جديد از نقره بوده كه بر روى آن مينا كارى نيلگونى با نقش و نگارهاى طلايى ، تزيين گرديده بود . اين ناودان را در موزهء آثار باستانى ويژهء خلفا در آستانه ( استانبول ) مشاهده كردم . همچنين در سال 1273 هجرى سلطان عبد المجيد ( عثمانى ) ناودانى از طلا براى كعبه فرستاد كه اين ناودان تا كنون همچنان برقرار است .
در مقابل ناودان از خارج كعبه « حطيم » قرار دارد . حطيم ساختمانى نيمدايره است
التاريخ القويم لمكة وبيت الله الكريم ( كعبه و مسجد الحرام در گذر تاريخ ) ( فارسى ) — صفحة 81
مساهمون: هادى انصارى
ص٨١