آن چهار چيز عبارتند از : از عمرش كه در چه راهى فنا كرد . از جوانىاش كه در چه راهى سپرى شد .
از سرمايهاش كه از كجا به دست آورده ودر چه راهى خرج كرده ، ودرباره دوستى ما أهل بيت .
[ ز ]
112 . زبيدة شيرازي قوامى
زبيدة دختر فيلسوف معروف صدر المتألهين شيرازي 114 در سال 1024 ق . متولد شد .
فضايل : وى بانويى عالم ، فاضل ، أديب ، محدث ، حافظ قرآن وعالم به تفسير آن بوده است كه نزد پدرش ملاصدرا وخواهرش أم كلثوم 115 - كه در بيشتر علوم تبحّر داشت ودر فصاحت وبلاغت همصحبت علما بود - درس خواند ودر أدبيات وتفسير متبحر شد . با محمد فسوى ( عالم ومعين دين ) ازدواج كرد ومحمد تقي مجلسي 116 ثمرهء اين ازدواج بود . زبيدة صاحب كتاب شرح شافيه است وفرزندش أدبيات را نزد وى فرا گرفت . شرححال اين بانوى عالم را سيد شهاب الدين مرعشى نجفي در مقدمه كتاب معادن الحكمة ذكر كرده است . « 1 »
113 . زهراء
زهرا از أصحاب امام جواد عليه السّلام است واطلاعى از شرححال وى حاصل نشد .
سخنان بزرگان : شيخ طوسي ، ميرزاى استرآبادي واردبيلى أو را با نام زهرا ، أم أحمد بن الحسين وهو أحمد بن داود البغدادي از أصحاب امام جواد عليه السّلام شمردهاند . « 2 » علامه مامقانى گويد : در كتاب رجال شيخ طوسي نام زهرا ونام أم أحمد بن الحسين دنبال يكديگر ذكر شده ، در نتيجة ميرزا استرآبادي وديگران گمان كردهاند كه اين دو ، يك نفرند وبه همان صورت ذكر كردهاند ؛ درحالىكه صحيح نيست . سپس مىنويسد : به نظر مىرسد كه امامي مذهب است ؛ اما از شرح حالش اطلاعى ندارم . « 3 » گفتار مامقانى صحت دارد ؛ زيرا دقت در نسخههاى خطى ، شاهد اين مطلب است كه أصولا أسامي رواة يك معصوم را به دنبال يكديگر ذكر مىكردند . « 4 »
هامش
( 1 ) . مستدرك أعيان الشيعة : 3 ، 83 .
( 2 ) . رجال طوسي : 409 ؛ منهج المقال : 400 ؛ جامع الرواة : 2 ، 457 .
( 3 ) . تنقيح المقال : 3 ، 78 من فصل النساء .
( 4 ) . ر . ك . نسخه خطى رجال برقى ، شماره 6955 كتابخانه مركزى ، دانشگاه تهران .