109 . ربيّع بنت معوّذ
ربيّع دختر معوّذ بن عفراء أنصارى ، ومادرش أم يزيد بنت قيس بن . . . بن عدي بن نجار است . وى با اياس بن بكير از بنى ليث ازدواج كرد ومحمد بن إياس به دنيا آمد . نامش ربيّع است درحالىكه برخى از كتب رجالي ربيعه نوشتهاند . ربيّع حدود سال 45 هجرى وفات كرد . « 1 »
فضايل : ربيّع اسلام آورد وبا رسول الله صلّى اللّه عليه واله بيعت كرد ، واز بيعتكنندگان زير درخت ( رضوان ) « 2 » بود . با رسول خدا صلّى اللّه عليه واله مصاحبت داشته وأهل مدينه از وى روايت كردهاند . در غزوات همراه پيامبر صلّى اللّه عليه واله براي مداواى مجروحان وبرگرداندن كشتگان به مدينه شركت مىجست . پدرش أبو جهل را كشت . به أو گفته شد رسول خدا صلّى اللّه عليه واله را برايم توصيف كن ، گفت : « لو رأيته لرأيت الشّمس الطالعة » : « 3 » اگر أو را ببينى ، گويا خورشيد تابان را مىنگرى .
سخنان بزرگان : شيخ طوسي أو را با نام ربيعة بنت مسعود ( در برخى از نسخهها معوذ ) وميرزا استرآبادي با نام ربيّع بنت معوذ از أصحاب وراويان رسول الله صلّى اللّه عليه واله ذكر كردهاند . « 4 » ابن عبد البر ، ابن منده ، أبو نعيم ، ابن أثير وابن حجر أو را از أصحاب رسول الله صلّى اللّه عليه واله شمردهاند . « 5 » سيد محسن امين نام وى را در زمره شيعيان ذكر كرده است . « 6 » مامقانى گويد : « هي من حسنات الحال » : « 7 » أو از افراد حسن ونيكوست . عمر رضا كحاله مىنويسد : « سيّدة جليلة » . « 8 »
از چه كسى روايت كرده است : رسول اللّه صلّى اللّه عليه واله .
چه كسى از وى روايت كرده است : خالد بن ذكوان ، سليمان بن يسار ، محمد بن عبد الرحمن بن ثوبان ، أبو سلمة بن عبد الرحمن ، نافع مولى ابن عمر ، أبو عبيدة بن محمد بن عمار بن ياسر ، عبادة بن وليد بن عبادة ، وعبد اللّه بن محمد بن عقيل .
هامش
( 1 ) . أعلام النساء : 1 ، 443 .
( 2 ) . بيعت رضوان يا بيعت شجره ويا بيعت حديبيه ، بيعتي است كه أصحاب در حديبيه زير درخت خميده وكهنسالى با رسول خدا ( ص ) عهد بستند تا در صورت ضرورت ، در محاربه با قريش با وى همداستان شوند ( دايره المعارف فارسي ) .
( 3 ) . أسد الغابة : 5 ، 452 ؛ المعجم الكبير : 24 ، 274 .
( 4 ) . رجال طوسي : 33 ؛ منهج المقال : 400 .
( 5 ) . الاستيعاب : 4 ، 1837 ؛ تنقيح المقال : 3 ، 78 من باب النساء ؛ أسد الغابة : 5 ، 452 ؛ اصابه : 4 ، 293 .
( 6 ) . أعيان الشيعة : 6 ، 459 .
( 7 ) . تنقيح المقال : 3 ، 78 من باب النساء .
( 8 ) . أعلام النساء : 1 ، 442 .