مريسيه ، ريحانه ودرّه ذكر كردهاند . « 1 » أهل نوبه مسيحي بودند وبه دنبال شكست ايشان از مسلمين ، سبيكه ( خيزران ) در زمره اسرا بهعنوان برده فروخته شد ، ومادر فرزند امام رضا عليه السّلام گرديد .
فضايل : خيزران از برترين وفاضلترين وپرهيزگارترين زنان عصر خويش به شمار مىرفت ، واين شرافت ومقام را يافت كه همسر امام رضا ومادر امام جواد عليهما السّلام گردد . اين موقعيت نشانگر منزلت وارزش أو در درگاه الهى است ؛ زيرا چنين مرتبهاى را نصيب هر فردى نمىكند .
رسول خدا صلّى اللّه عليه واله درباره أو وفرزندش فرمود : « بأبى ابن خيرة إلاماء النوبيّة الطيّبة » : « 2 » پدرم فداى پسر بهترين كنيزان ، كه أهل نوبه وپاكيزه ومطهر است . موسى بن جعفر عليه السّلام نيز به يزيد بن سليط فرمود : اگر توانستى سلام مرا به آن جاريه برسان . « 3 »
سخنان بزرگان : مولى قهپايى خيزران را در زمره نساء حديث معرفى كرده است . « 4 »
أحاديث : حديثي به نقل از خيزران يافت نشد ، ليكن أو كه در كنار امام علي بن موسى وحامل ومادر امام محمد بن علي عليه السّلام بوده ، بهدون شك مطلبي از قول يا فعل امام عليه السّلام نقل كرده ، كه در دسترس نيست .
[ د ]
104 . دارمية الحجونية
دارميه حجونيه زنى سيه چهره از قبيله بنى كنانه با سيرتى سفيد از طرفداران علي عليه السّلام بود ودر حجون مكّه زندگى مىكرد ودر زمان خلافت معاوية زنده بود .
فضايل : بانويى بافضيلت وبافصاحت بود ، وابن عبد ربه از سهل بن أبي سهل تميمي وابن طيفور از أبو إسحاق مقدمى حكايت گفتار وى با معاوية را در كتابشان نقل كردهاند .
فصاحت وقوه احتجاج وبرترى عقل وثبات ايمانش به ولايت أمير المؤمنين علي عليه السّلام از داستانى كه ترجمه بخشي از آن در زير آمده ، پيداست :
هنگامى كه معاوية به حج رفت درباره سلامتى دارميه حجونيه سؤال كرد . چون از سلامتى وى
هامش
( 1 ) . كافى : 1 ، 492 ؛ كمال الدين : 1 ، 307 خبر اللوح ؛ ارشاد : 316 ؛ بحار الأنوار : 50 ، 11 و 7 ؛ مجمع الرجال : 7 ، 174 و 188 .
( 2 ) . رياحين الشريعة : 3 ، 22 .
( 3 ) . همانجا .
( 4 ) . مجمع الرجال : 7 ، 174 .