فضايل : ابن سعد به سند خود به دو طريق از زهرى چنين نقل كرده است ( ترجمه بيان وى چنين است ) : جويرية از همسران رسول خدا صلّى اللّه عليه واله بود وپيامبر بر وى حجاب افكند ومانند ساير همسران براي أو نوبت تعيين فرمود .
ابن سعد ، خبر ديگرى از أبى قلابه نقل كرده كه ترجمه آن چنين است : پيغمبر صلّى اللّه عليه واله جويرية را أسير كرد . پدرش نزد آن حضرت آمد وگفت : كسى مانند دخترم أسير نشده است ومن كريمتر وبرتر از آنم ( كه دخترم أسير باشد ) ، رهايش ساز . حضرت فرمود : « بهتر نيست أو را در انتخاب آزاد گذاريم » ؟ گفت : بلى آنچه بر تو ( يعنى وظيفهات ) بود به جا آوردى . پس نزد دخترش رفت وگفت :
اين مرد تو را در انتخاب آزاد گذاشته است ؛ آبروى ما را نريزى . جويرية گفت : من رسول الله صلّى اللّه عليه واله را انتخاب كردم . پدر گفت : به خدا آبروى ما را ريختى . ابن حجر مىگويد : اين حديث مرسل صحيح الاسناد است . « 1 » اين حديث بيانگر اين است كه جويرية اسلام ورسول خدا صلّى اللّه عليه واله را با آگاهى برگزيد وداراى چنان ايمان قوى بود كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه واله را بر همه چيز ترجيح داد . ابن سعد وابن أثير اخبارى درباره جويرية نقل مىكنند كه بيانگر عبادت بسيار وتعليم يافتن تسبيحات از رسول الله صلّى اللّه عليه واله است . « 2 » همچنين ابن سعد به سند خود از عبد الرحمن أعرج نقل مىكند كه پيامبر صلّى اللّه عليه واله در خيبر به جويرية هشتاد وسق « 3 » خرما وبيست وسق جو يا گندم عطا فرمود . « 4 »
جويرية زنى زيبا بود وعايشه دربارهاش گفت : « كانت جويرية عليها حلاوة وملاحة ، لا يكاد يراها أحد إلّا وقعت في نفسه » .
مردم گفتند : پيغمبر صلّى اللّه عليه واله با بنى مصطلق خويشاوند شد ؛ پس اسرا وغنائمى را كه از اين قوم به دست آمده بود ، به آنها پس دادند . عايشه گفت : « هيچ زنى به اندازه أو براي قومش بركت نداشته است » . « 5 »
سخنان بزرگان : شيخ طوسي در كتاب رجالش به همين نام وى را از أصحاب وراويان
هامش
( 1 ) . الطبقات الكبرى : 8 ، 118 ؛ تهذيب التهذيب : 12 ، 407 .
( 2 ) . الطبقات الكبرى : 8 ، 119 ؛ أسد الغابة : 5 ، 421 .
( 3 ) . وسق ( با فتحه يا كسره ) ميزان معينى براي وزن است كه برابر شصت صاع مىباشد كه 320 رطل مىشود وهر رطل 84 مثقال است . ( تاج العروس : 7 / 89 ) .
( 4 ) . الطبقات الكبرى : 8 ، 119 .
( 5 ) . الاستيعاب : 4 ، 1804 .