معرّفى بعضي از بزرگان صحابيان وتابعيان وتابعيانِ تابعيان .
در آخر كتاب ، چند اجازهء مشهور آورده شده است .
محقّق تهرانى در الذريعة ( ج 10 ، ص 140 ) ، اين كتاب را با عنوان رجال الشيخ فرج اللَّه هم فهرست نموده است .
نسخههاى خطّى اين كتاب ، در كتابخانههاى إيران موجود است .
ابرز حسينى حلّى ، سيّد حسين ( ق 11 ) .
226 . زبدة الأقوال في خلاصة الرجال . « 1 »
مؤلّف ، تنها ثقات امامي مذهب وغير امامي وممدوحانى را كه امامي مذهب باشند ، را در اين تأليف گرد آورده است وأسامي مشترك را مشخّص كرده است .
همچنين طبقات راويان ، توثيق ، تصحيف واحياناً ردّ قدح از راوي وتاريخ تولّد ووفات را در مورد راويان ذكر كرده است .
در شرح حال هر يك از راويان ، امام يا امامانى كه راوي با ايشان معاصر بوده ، ذكر شدهاند ؛ امّا در صورتي كه رواى از غير معصوم روايت دارد ، تنها در مواردى كه در تمييز راوي به نام أستاذ أو نياز باشد ، تذكّر داده است .
همچنين راويانى كه به صراحت توثيق ويا مدح نشدهاند ، بلكه به صورت ضمني يا اشارهاى مدح شدهاند نيز به عنوان ممدوح ، آورده شده است .
بر اين أساس ، نام كساني كه در رجال النجاشي والفهرست شيخ طوسي در بين مصنفان شيعه آمده وتصنيف يا تصنيفاتى از آنها گزارش شده است وتضعيف هم نشدهاند ، به ممدوحان ملحق شده است .
مؤلّف بر اين مطلب استدلال كرده كه منصف بودن ، خود نشانهء عالم بودن است ؛ چه آن كه هر مصنّفى عالم است وعكس آن صادق نيست وبديهي است كه عالم بودن ، خود يك مدح شمرده مىشود . مؤلّف در اين كتاب ، به صراحت از منابع ومصادر نام مىبرد واز رمزهاى آنها استفاده نمىكند .
كتاب به عدد حروف الفبا در 28 فصل ويك فصل در كنيهها ونسب وألقاب ، سامان يافته ودر هر فصل ، أسامي شبيه در باب مستقل قرار گرفته است وافراد همنام در يك باب ذكر شدهاند .
هامش
( 1 ) . عكس اين كتاب در مركز تحقيقات دار الحديثْ موجود ودر دست نشر است .