أقوام نزديك خويش از قريهء محمّديهء نايين به أصفهان نقل مكان نموده وبيست سال پايانى عمر خويش را در اين شهر گذرانيده وبه واسطهء كمالات وجودي خويش با دو تن از عالمان بزرگ معاصر خود - يعنى مرحوم حاج محمّد جعفر آبادهاى ومير سيّد محمّد شهشهانى - مصاحبت وهمنشينى داشته وتمامى يا أغلب آثار خويش را در اين دوران به انجام رسانيده است .
مرحوم معلّم حبيبآبادى از وى چنين ياد مىكند : « . . . ملّا ميرزا محمّد از بزرگان علما ، فقها وأهل فضل وأدب وجامع معقول ومنقول بوده است » « 1 » .
از دوران تحصيل ، اساتيد وشاگردان وى اطلّاع چندانى در دست نيست . تنها نكتهاى كه در اين مورد مىتواند راهگشا باشد يادداشتى است كه وى در ابتداى جلد سوم مهمترين كتاب خود يعنى قناطر الوصول إلى [ مدائن ] علم الأصول دارد واز آن چنين استفاده مىشود كه وى آثار خود را به حاج محمّد جعفر آبادهاى « 2 » ارائه نموده وهمو بر آن تقريظ نگاشته ودر اثناى اين تقريظ نام پنج اثر از آثار مرحوم شهدادى را ذكر كرده است . پس از نقل اين تقريظ ، دستخط كوتاهى است از مرحوم آبادهاى به تاريخ بيست وچهارم رمضان 1274 هجرى قمري كه وى تقريظ اوّل را تأييد نموده است « 3 » .
مرحوم مؤلّف در سال 1278 هجرى قمري در أصفهان ديده از جهان فروبست ودر تكيهء شيخ محمّد تقى رازي در تخت فولاد أصفهان به
هامش
( 1 ) . مكارم الآثار ، ج 6 ، ص 2231 ، ش 1296 .
( 2 ) . وى علّامهء فقيه رجالي محمّد جعفر بن محمّد صفى فارسي آبادهاى شاگرد سيّد محمّد باقر شفتى ، سيّد محمّد مجاهد وحاج محمّد إبراهيم كلباسى واز مشاهير علماى شيعه است ( متوفّاى 19 رمضان 1280 ق ) ؛ ر . ك : دانشمندان وبزرگان أصفهان ، ج 1 ، ص 27 - 30 .
( 3 ) . فهرست نسخههاى خطى مجلس شوراى اسلامى ، ج 38 ، ص 612 ، ش 14465 . فهرستنگار محترم در توضيح اين كتاب وتقريظ بر آن نام محمّد جعفر فارسي را ذكر نموده كه منظور حاج محمّد جعفر آبادهاى است .