در مجمع البحرين مىگويد : « والعُدّة : ما أعددته لحوادث الدّهر من المال والسّلاح ونحو ذلك ؛ عُدّه ، چيزى است كه انسان براي پيشامدهاى روزگار ، مهيّا مىسازد از مال واسلحه » .
اين شرح ، بر خلاف شرحهاى ديگر بهجا مانده از اين دعا كه به مسائل عرفانى وگاه مسائل وبرداشتهاى انقلابى از متن دعا پرداختهاند ، بيشتر شرحي قرآني بر دعايى روايى است وجاى جاى ، شواهد ، نمونهها وهمانندىهاى كلمات را از آيات قرآن استخراج نموده است :
فأيّ نعمك يا إلهي احصي عدداً وذكراً ؟
خداوندا ! كدام از نعمتهاى تو را مىتوانم بشمارم ؟ ويا مىتوانم ياد كنم وبه زبان آورم ؟
نعمتهاى خداوند آنقدر فراوان است كه خداوند مىفرمايد : « وإن تعدّوا نعمة اللَّه لا تحصوها » . « 1 »
« ولو أنّ ما في الأرض من شجرة أقلام والبحر يمدّه من بعد سبعة أبحر ما نفدت كلمات اللَّه » . « 2 »
« قل لو كان البحر مداداً لكلمات ربّي لنفد البحر قبل أن تنفد كلمات ربّي ولو جئنا بمثله مدداً » . « 3 »
از آيات قرآن مجيد استفاده مىشود كه هر موجودى در حدّ وجودي خود ، نعمتي است وشمارش آن نعمتها براي انسان ممكن نيست ؛ چون علم ودانش موقعى حاصل مىشود كه انسان ، تسلط واحاطهء بر اشيا داشته باشد ، وچنين احاطهاى براي بشر غير ممكن است ، وبر فرض [ آن كه ] علم به موجودات پيدا كند . شمارهء آنها براي بشر ممكن نيست .
اميد كه اين اثر وديگر آثار وآراى ارزشمند اين فقيه عالىمقدار ، روى تصحيح وتحقيق به خود ببيند وبه چاپ برسد .
هامش
( 1 ) . سورهء إبراهيم ، آيهء 34 ؛ سورهء نحل ، آيهء 18 .
( 2 ) . سورهء لقمان ، آيهء 27 .
( 3 ) . سورهء كهف ، آيهء 109 .