شد وآثار سترگى در اين عرصه چون رجال برقى ، رجال نجاشي ، رجال كشى ورجال شيخ طوسي به فرهنگ اسلامى عرضه شد . جوهر اين دانش ، كوشش براي شناختن وشناساندن راويان امين از غير امين وتميز سره از ناسره است .
حديث از زبان كسى نقل مىشود واينكس ممكن است در نقل خود امين باشد ؛ يعنى درست آنچه را كه شنيده است بىكم وكاست منتقل كند وممكن است قوهء ضبط درستى نداشته باشد ويا به عمد در حديث دستكارى وسپس منتقل كند . از اينرو نمىتوان بىشناخت راوي يا راويان حديث وبررسى امانت دارى آنان ، دربارهء حديثي اظهار نظر وبر أساس مفهوم آن استنتاج كرد .
علم رجال در كنار فقه همواره مسير تكاملى طي كرده ويكى از ابزارهاى كار آمد فقيهان بوده است . رسالهء حاضر نيز كارى است از فقيهى نامور واز نسل فرزانگان اين مرزوبوم ؛ مردى كه يكسره خود را وقف علوم اسلامى - بهويژه آنها كه در حال فراموش شدن است - كرده وجان وتن در اين راه فرسوده است .
مؤلف اين اثر ، حضرت آيت اللّه حسن زادهء آملي بذل محبّت فرموده واين رساله را براي تحقيق ونشر در اختيار مركز قرار دادند وحجج اسلام آقايان مدرسى ، عرفان ومحمودى زحمت بسط وتفصيل وتحقيق آن را به عهده گرفتند وبا حفظ أصل اثر ، كارى تازه عرضه داشتند . نشر چنين آثاري از سوى مركز گوياى دل مشغولى مسؤولان آن نسبت به فرهنگ اسلامى وكوشش براي گسترش آن است .
بدين وسيله از همهء عزيزانى كه در پديد آوردن اين اثر ارزنده متحمل زحمات شدند ، سپاسگزارى مىشود كه « لهم اجر غير ممنون » ، انشاء اللّه تعالى .
محمّد مهدى فقيهى
مسؤول مركز مطالعات وتحقيقات اسلامى « پژوهشگاه »
اضبط المقال في ضبط اسماء الرجال — صفحة 8
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص٨