اعتدال در قرآن
يكى ديگر از ويژگىهاى قرآن و جنبههاى اعجاز آن ، اعتدال و ميانهروى در قانونگذارى و دستورات اخلاقى است . قرآن در قانونگذارى ، روش اعتدال و ميانهروى را در پيش گرفته و از هرگونه افراط و تفريط اجتناب نموده است . قرآن تا آنجا به موضوع اعتدال توجه داشته است كه آن را براى افراد انسان نيز يك امر لازم و ضرورى دانسته ، با زبان آنان از خداوند راه اعتدال و خالى از اعوجاج و روش دور از افراط و تفريط را مىطلبد ، آنجا كه مىگويد :
اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ .
« 1 » [ خداوندا ! ] ما را به راه راست هدايت فرماى . ! اين جمله در عين اختصار معناى عميق و ژرفى را در بر دارد كه توضيح آن را در تفسير سورهء حمد خواهيد خواند .
قرآن مجيد در آيات زيادى به اعتدال و ميانهروى در تمام امور دعوت مىنمايد و به يك روش عادلانه كه از افراط و تفريط به دور باشد ، رهبرى مىكند ؛ آنجا كه مىگويد :
( 1 ) -
إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى أَهْلِها وَ إِذا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ .
« 2 » خداوند اكيدا به شما فرمان مىدهد كه امانتها را به صاحبانشان برگردانيد و در هنگام داورى ، راه عدالت در پيش گيريد .
اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى .
« 3 » عدالت بورزيد ، زيرا كه آن به تقوا و پرهيزگارى نزديكتر است .
وَ إِذا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا وَ لَوْ كانَ ذا قُرْبى .
« 4 » هنگام سخن گفتن ، حق و عدالت را رعايت كنيد ، گرچه به ضرر خويشان شما باشد .
إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ وَ إِيتاءِ ذِي الْقُرْبى وَ يَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ الْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ .
« 5 » خداوند شما را به عدل و نيكى و به احسان براى خويشاوندان اكيدا فرمان مىدهد و از
هامش
( 1 ) فاتحه / 6 .
( 2 ) نساء / 58 .
( 3 ) مائده / 8 .
( 4 ) انعام / 152 .
( 5 ) نمل / 90 .