وَ إِنْ مِنْ قَرْيَةٍ إِلَّا نَحْنُ مُهْلِكُوها قَبْلَ يَوْمِ الْقِيامَةِ أَوْ مُعَذِّبُوها عَذاباً شَدِيداً كانَ ذلِكَ فِي الْكِتابِ مَسْطُوراً
« 1 » و هيچ شهر و آبادى نيست ، مگر اين كه آن را پيش از روز قيامت هلاك مىكنيم [ يا اگر گناهكارند ] به عذاب شديدى گرفتارشان خواهيم ساخت . اين در كتاب الهى ( لوح محفوظ ) ثبت است .
ثانيا : در خود آيهء مورد بحث نيز از معجزهء قوم ثمود كه پس از آن ، عذاب و بلا بر آنان نازل گرديده ، اسمى به ميان آمده است .
ثالثا : اين معجزات در ذيل همان آيه و نشانههاى خطر و ترس ناميده شده ، آيه با جملهء
وَ ما نُرْسِلُ بِالْآياتِ إِلَّا تَخْوِيفاً
« 2 » پايان پذيرفته است .
از مجموع اين قراين چنين استفاده مىشود كه : منظور آيه شريفه از آيات و معجزات ممنوعه همان معجزات اقتراحى و پيشنهادى است كه انكار آنها مستلزم نزول عذاب مىباشد .
5 - آيات ديگر قرآن هم ، گواه بر اين است كه منظور آيه شريفه از معجزات ممنوعه و غير عملى معجزات « اقتراحى و بهانهجويى » مىباشد ، نه همهء معجزات ، چنان كه بررسى و دقت در آيات قرآن مجيد اين حقيقت را به روشنى ثابت مىكند كه مشركين براى خويش عذاب مىطلبيدند و يا معجزاتى را پيشنهاد مىنمودند كه در اثر تكذيب آن معجزات ، بر امتهاى گذشته عذاب نازل گرديده است .
به طور كلى در اين مورد سه گروه آيه فرودآمده است : آيات درخواست عذاب ، آيات درخواست معجزات اقتراحى و تكذيب آنها ، آيات نزول عذاب بعد از تكذيب معجزات درخواستى كه ذيلا به توضيح اين سه گروه آيات مىپردازيم :
1 - اما آيات درخواست عذاب
وَ إِذْ قالُوا اللَّهُمَّ إِنْ كانَ هذا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنا حِجارَةً مِنَ السَّماءِ أَوِ ائْتِنا بِعَذابٍ أَلِيمٍ . وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَ أَنْتَ فِيهِمْ وَ ما كانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ .
« 3 »
هامش
( 1 ) اسراء / 58 .
( 2 ) ما اين معجزات را نمىفرستيم مگر براى ترساندن ، اسراء / 58 .
( 3 ) انفال / 32 ، 33 .