سخن نگفتن در روز و در ديگرى سخن نگفتن در شب بيان شده است .
پاسخ :
پاسخ اين اشكال اين است كه : « يوم » در لغت عرب گاهى به روز و به فاصلهء طلوع و غروب آفتاب گفته مىشود ، « ليل » هم به معناى شب و مقابل روز استعمال مىگردد ، چنانچه خداوند متعال مىفرمايد :
سَخَّرَها عَلَيْهِمْ سَبْعَ لَيالٍ وَ ثَمانِيَةَ أَيَّامٍ حُسُوماً .
« 1 » [ خداوند ] آن تندباد بنيانكن را هفت شب و هشت روز پىدرپى بر آنها مسلط ساخت .
( 1 ) - در اين آيه « يوم » و « ليل » مقابل هم به كار رفتهاند . گاهى هم « يوم » در مجموع روز و شب به كار برده مىشود ؛ مانند :
تَمَتَّعُوا فِي دارِكُمْ ثَلاثَةَ أَيَّامٍ .
« 2 » در خانههايتان سه روز ( سه شبانهروز ) بهرهمند شويد .
چنان چه لفظ « ليل » گاهى اطلاق مىشود بر شب و ساعتهايى كه خورشيد در افق پنهان است ؛ مانند آيههاى :
وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشى .
« 3 » سوگند به شب به هنگامى كه مىپوشاند .
سَبْعَ لَيالٍ وَ ثَمانِيَةَ أَيَّامٍ حُسُوماً .
« 4 » بر آنان باد را هفت شب و روز پىدرپى مسلط گردانيد .
و گاهى هم « ليل » بر شب با روز آن اطلاق مىشود ، مانند :
وَ إِذْ واعَدْنا مُوسى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً .
« 5 » به ياد آر موقعى را كه به موسى چهل شب ( شب و روز متوالى ) وعده داديم .
ملاحظه مىكنيد كه در آيهء اول « يوم » به معناى مجموع روز و شب و در آيه دوم هم « ليل » به
هامش
( 1 ) . حاقه / 7 .
( 2 ) . هود / 65 .
( 3 ) . ليل / 1 .
( 4 ) . حاقه / 7 .
( 5 ) . بقره / 51 .